Wniosek o spis inwentarza – wzór i opłaty

Jak napisać wniosek o spis inwentarza? Wzór wniosku

Jak napisać wniosek o spis inwentarza po zmarłej osobie? To pytanie pojawia się najczęściej wtedy, gdy spadkobiercy nie znają pełnego majątku zmarłego, obawiają się odziedziczonych długów albo chcą urzędowo ustalić wartość pozostawionego spadku. Problem jest szczególnie istotny, gdy zmarły miał kredyty, prowadził działalność gospodarczą, pozostawił nieruchomości lub zobowiązania wobec kilku wierzycieli.

W 2026 roku o sporządzenie spisu inwentarza można wystąpić do sądu spadku albo bezpośrednio do właściwego komornika sądowego. Podstawowe zasady określają art. 637, art. 637¹ oraz art. 638⁸ Kodeksu postępowania cywilnego. Spis sporządzany przez komornika obejmuje składniki majątkowe, przedmioty zapisów windykacyjnych oraz długi spadkowe, a jego znaczenie wiąże się przede wszystkim z ustalaniem odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego.

W tym poradniku wyjaśniamy jak napisać wniosek o sporządzenie spisu inwentarza krok po kroku, kto może go złożyć, do którego sądu lub komornika należy się zwrócić oraz ile kosztuje spis w 2026 roku. Przedstawiamy dwa gotowe wzory pism, listę wymaganych dokumentów, przykłady obliczania wartości majątku i najważniejsze różnice między spisem inwentarza a wykazem inwentarza.

⚖️ 📄 🏠

WNIOSEK O SPIS INWENTARZA

Jak napisać i gdzie złożyć w 2026 roku?

Wzór do sądu Wzór do komornika Opłaty 2026 Długi spadkowe

Wniosek o spis inwentarza w 2026 roku – instrukcja przygotowania pisma, dokumenty, opłaty i gotowe wzory.

Najważniejsze: wniosek o sporządzenie spisu inwentarza można skierować do sądu spadku albo bezpośrednio do właściwego komornika. Opłata sądowa od wniosku wynosi 100 zł, natomiast podstawowa opłata za sporządzenie spisu przez komornika wynosi 400 zł. Dodatkowo mogą wystąpić wydatki, np. na wycenę nieruchomości.

📑 Spis treści – kliknij, aby rozwinąć

1. Czym jest spis inwentarza?
2. Spis inwentarza a wykaz inwentarza
3. Kiedy warto sporządzić spis?
4. Kto może złożyć wniosek?
5. Gdzie złożyć wniosek?
6. Jak napisać wniosek krok po kroku?
7. Wzór wniosku do sądu
8. Wzór wniosku do komornika
9. Jakie dokumenty dołączyć?
10. Koszt spisu inwentarza w 2026 roku
11. Jak komornik sporządza spis?
12. Jak ustala się wartość majątku?
13. Spis inwentarza a odpowiedzialność za długi
14. Ile trwa sporządzenie spisu?
15. Co zrobić, gdy pominięto składnik spadku?
16. Spis a zabezpieczenie spadku
17. Spis inwentarza a dział spadku
18. Przykłady praktyczne
19. Najczęstsze błędy i checklista
20. FAQ – najczęstsze pytania

⚖️ Czym jest spis inwentarza po zmarłej osobie?

Spis inwentarza jest urzędowym zestawieniem określonych składników majątkowych i zobowiązań pozostawionych przez spadkodawcę.

Sporządza go komornik sądowy w trybie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego.

Spis pozwala ustalić, jakie składniki majątkowe wchodziły do spadku, jaka była ich wartość oraz jakie długi obciążały spadkodawcę.

Co zawiera spis inwentarza?

Zgodnie z art. 638⁸ KPC komornik zamieszcza w spisie:

• przedmioty należące do spadku;
• przedmioty zapisów windykacyjnych;
• wartość poszczególnych składników;
• długi spadkowe i ich wysokość;
• wartość stanu czynnego spadku.

Przykład

Po śmierci pana Tomasza ustalono, że pozostawił mieszkanie, samochód oraz oszczędności.

Jednocześnie istniały zobowiązania z tytułu kredytu i pożyczki.

Sporządzony spis może obejmować zarówno aktywa, jak i odpowiednie długi spadkowe.

To istotne, ponieważ odpowiedzialność osoby, która przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, jest związana z wartością stanu czynnego spadku.

Czy spis inwentarza oznacza podział spadku?

Nie.

Spis służy ustaleniu majątku i zobowiązań.

Nie określa automatycznie, któremu spadkobiercy powinno przypaść mieszkanie, samochód albo środki pieniężne.

Do podziału konkretnych składników majątku służy dział spadku.

📑 Spis inwentarza a wykaz inwentarza – czym się różnią?

To jedno z najważniejszych rozróżnień w prawie spadkowym.

Obie instytucje służą ustalaniu majątku i zobowiązań spadkowych, ale powstają w różny sposób.

Cecha	Spis inwentarza	Wykaz inwentarza
Kto sporządza?	Komornik sądowy	Uprawniona osoba
Forma	Urzędowe czynności komornika	Ustawowy formularz lub protokół notarialny
Gdzie?	Postępowanie przed sądem spadku albo właściwym komornikiem	Złożenie w sądzie lub przed notariuszem
Koszty	Opłaty i możliwe dodatkowe wydatki	Zależne od wybranego trybu; czynność notarialna jest odpłatna
Znaczenie	Urzędowe ustalenie składników i długów	Ujawnienie składników i długów przez uprawnioną osobę

Kiedy można sporządzić wykaz inwentarza?

Art. 1031¹ Kodeksu cywilnego przewiduje możliwość sporządzenia wykazu przez spadkobiercę, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.

Możliwy jest także wspólny wykaz sporządzony przez kilka uprawnionych osób.

Czy można samodzielnie napisać spis inwentarza?

Nie w znaczeniu urzędowego spisu z art. 637 KPC.

Spis sporządza komornik.

Osoba uprawniona może natomiast sporządzić wykaz inwentarza na odpowiednim formularzu i złożyć go zgodnie z przepisami.

Wzór wykazu udostępnia Ministerstwo Sprawiedliwości – urzędowy formularz wykazu inwentarza.

Co jeśli sporządzono zarówno wykaz, jak i spis?

Art. 1031³ § 2 KC przewiduje, że od chwili sporządzenia spisu inwentarza spadkobierca spłaca długi spadkowe zgodnie ze spisem.

Nie należy więc zakładać, że wcześniejszy wykaz zawsze zachowuje pierwszeństwo przed późniejszym urzędowym spisem.

🏠 Kiedy warto złożyć wniosek o sporządzenie spisu inwentarza?

Wniosek bywa przydatny zwłaszcza wtedy, gdy sytuacja majątkowa spadkodawcy jest niejasna.

Nie oznacza to jednak, że sporządzenie spisu jest obowiązkowe w każdym postępowaniu spadkowym.

Spadek z możliwymi długami

Jeżeli zmarły posiadał kredyty, pożyczki, zaległości wobec kontrahentów albo inne zobowiązania, formalne ustalenie stanu spadku może pomóc w uporządkowaniu sytuacji.

Nieznana wartość majątku

Spis może być pomocny, gdy nie wiadomo, jakie nieruchomości, rachunki bankowe lub inne prawa majątkowe należały do zmarłego.

Konflikt pomiędzy spadkobiercami

Jeżeli rodzina nie zgadza się co do składu majątku, urzędowy spis może stanowić ważny dokument dla dalszych rozliczeń.

Wniosek wierzyciela

Wierzyciel dysponujący pisemnym dowodem należności przeciwko spadkodawcy może, przy spełnieniu warunków ustawowych, wystąpić o sporządzenie spisu.

Czy spis można sporządzić przed działem spadku?

Tak.

Spis inwentarza i dział spadku są odrębnymi instytucjami.

Nie trzeba czekać na zakończenie podziału majątku, aby złożyć wniosek o sporządzenie spisu.

Od czego zacząć formalności spadkowe?

Przed podjęciem dalszych działań warto ustalić podstawę dziedziczenia, krąg spadkobierców i terminy związane z przyjęciem albo odrzuceniem spadku.

Jeżeli potrzebujesz szerszego wyjaśnienia, sprawdź poradnik sprawy spadkowe – jak załatwić krok po kroku. Omawia on podstawowe formalności od śmierci spadkodawcy po potwierdzenie dziedziczenia.

👨‍👩‍👧‍👦 Kto może złożyć wniosek o spis inwentarza?

Krąg osób uprawnionych określa art. 637 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Przepis przewiduje możliwość wystąpienia o sporządzenie spisu m.in. przez:

• osobę, która uprawdopodobni, że jest spadkobiercą;
• osobę, która uprawdopodobni uprawnienie do zachowku;
• osobę, która uprawdopodobni, że jest zapisobiercą;
• wykonawcę testamentu;
• tymczasowego przedstawiciela;
• wierzyciela posiadającego pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy.

Czy wnioskodawca musi mieć już postanowienie o nabyciu spadku?

Nie zawsze.

Art. 637 § 1 KPC wymaga od określonych osób uprawdopodobnienia przysługującego im statusu.

Nie oznacza to, że we wszystkich przypadkach warunkiem złożenia wniosku jest wcześniejsze prawomocne stwierdzenie nabycia spadku.

Pomocne mogą być dokumenty wykazujące pokrewieństwo, testament albo inne okoliczności wskazujące na uprawnienie wnioskodawcy.

Czy wierzyciel może wystąpić o spis inwentarza?

Tak, pod warunkiem przedstawienia pisemnego dowodu należności przeciwko spadkodawcy.

Zgodnie z art. 637 § 2 KPC, gdy spisu żąda wierzyciel, sąd co do zasady wysłuchuje spadkobiercę przed wydaniem rozstrzygnięcia, chyba że wysłuchanie nie jest możliwe.

Czy wystarczy być współwłaścicielem rzeczy?

Nie należy automatycznie utożsamiać uprawnień do zabezpieczenia spadku z uprawnieniami do żądania spisu inwentarza.

Krąg osób określony w art. 637 KPC nie jest identyczny z kręgiem uprawnionych do żądania zabezpieczenia spadku na podstawie art. 635 KPC.

Dlatego podstawę uprawnienia należy wskazać zgodnie z właściwym przepisem.

🏛️ Gdzie złożyć wniosek o spis inwentarza – do sądu czy komornika?

Przepisy przewidują dwie podstawowe możliwości.

1. Wniosek do sądu spadku

Zgodnie z art. 637 KPC wniosek można skierować do sądu spadku.

Jest nim co do zasady sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy.

Podstawowe reguły właściwości określa art. 628 KPC.

Przykład

Pan Tomasz mieszkał na stałe w Katowicach, lecz był właścicielem działki położonej w Krakowie.

Po jego śmierci syn zamierza wystąpić o spis inwentarza.

Właściwość sądu spadku ustala się zasadniczo według ostatniego miejsca zwykłego pobytu pana Tomasza, a nie automatycznie według lokalizacji działki.

2. Wniosek bezpośrednio do komornika

Art. 637¹ KPC przewiduje możliwość zgłoszenia wniosku bezpośrednio komornikowi, który byłby właściwy do wykonania postanowienia sądu spadku.

Komornik przystępuje niezwłocznie do sporządzania spisu i zawiadamia o tym sąd spadku.

Sąd następnie wydaje postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu.

Nie oznacza to, że można wybrać dowolnego komornika w Polsce bez sprawdzenia jego właściwości.

Co jeśli sąd nie uwzględni bezpośredniego wniosku?

Art. 637¹ § 2 KPC określa szczególne skutki sytuacji, gdy sąd oddali albo odrzuci wniosek lub umorzy postępowanie.

W takim przypadku spis sporządzony przez komornika wywołuje skutki odpowiadające złożeniu wykazu inwentarza.

Co wybrać – sąd czy komornika?

Obie drogi są dopuszczalne ustawowo.

Przy wyborze warto sprawdzić właściwość, zakres wymaganych czynności i związane z nimi opłaty.

Bezpośredni wniosek do komornika może pozwolić na wcześniejsze rozpoczęcie czynności, ale nie jest gwarancją zakończenia całego spisu w krótkim terminie.

📝 Jak napisać wniosek o sporządzenie spisu inwentarza krok po kroku?

Poprawny wniosek powinien pozwalać na identyfikację spadkodawcy, ustalenie uprawnienia wnioskodawcy oraz określenie żądanej czynności.

Krok 1. Wskaż właściwy organ

Na początku pisma zamieść nazwę sądu spadku albo dane właściwego komornika.

Nie używaj jednego adresata dla obu trybów bez odpowiedniego dostosowania treści.

Krok 2. Podaj dane wnioskodawcy

Uwzględnij imię i nazwisko, adres do korespondencji oraz odpowiednie dane identyfikacyjne wymagane przepisami.

Przy wniosku sądowym będą to m.in. dane potrzebne do spełnienia wymagań pisma procesowego.

Krok 3. Wskaż dane spadkodawcy

Podaj:

• imię i nazwisko zmarłego;
• datę śmierci;
• ostatnie miejsce zwykłego pobytu;
• inne informacje ułatwiające identyfikację, jeśli są potrzebne.

Krok 4. Określ swoje uprawnienie

Wyjaśnij, z jakiej podstawy wynika prawo do żądania spisu.

Jeżeli jesteś spadkobiercą ustawowym, wskaż stosunek rodzinny do zmarłego.

Jeżeli działasz jako wierzyciel, opisz należność i przedstaw pisemny dowód przeciwko spadkodawcy.

Krok 5. Sformułuj żądanie

Wniosek powinien jednoznacznie wskazywać, że żądasz sporządzenia spisu inwentarza po określonym spadkodawcy.

Jeżeli znasz poszczególne składniki majątku, możesz wskazać je w uzasadnieniu i przedstawić odpowiednie dokumenty.

Krok 6. Uzasadnij potrzebę czynności

Możesz przedstawić okoliczności takie jak niejasna sytuacja majątkowa, istnienie kredytów lub potrzeba formalnego ustalenia składników spadku.

Ważne: wniosek o spis inwentarza nie wymaga wykazywania zagrożenia zniszczeniem majątku na zasadach właściwych dla zabezpieczenia spadku.

Krok 7. Przygotuj załączniki

Dołącz dokumenty wykazujące śmierć spadkodawcy oraz uprawdopodobniające Twoje uprawnienie.

Warto również przedstawić dokumenty dotyczące znanych aktywów i zobowiązań.

Krok 8. Wnieś wymagane opłaty

Sprawdź właściwe opłaty dla wybranego trybu.

Wniosek do sądu podlega opłacie zgodnie z ustawą o kosztach sądowych.

Przy czynnościach komornika obowiązują opłaty i zasady pokrywania wydatków wynikające z ustawy o kosztach komorniczych.

Krok 9. Podpisz i złóż pismo

Po podpisaniu wniosku złóż go w odpowiednim organie.

Zachowaj kopię i potwierdzenie złożenia albo nadania.

📄 Wniosek o spis inwentarza do sądu – gotowy wzór 2026

Poniższy wzór dotyczy osoby, która jest potencjalnym spadkobiercą ustawowym i zamierza uzyskać postanowienie sądu o sporządzeniu spisu.

Wszystkie dane w nawiasach kwadratowych należy uzupełnić.

[Miejscowość, data]

Sąd Rejonowy w [miejscowość]
Wydział Cywilny
[Adres sądu]

Wnioskodawca:
[Imię i nazwisko]
[Adres zamieszkania]
PESEL: [numer]

Uczestnicy postępowania:
[Imię, nazwisko i adres uczestnika – jeżeli dotyczy]
[Pozostali znani zainteresowani]

WNIOSEK O SPORZĄDZENIE SPISU INWENTARZA

Działając na podstawie art. 637 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wnoszę o:

1. Wydanie postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza po [imię i nazwisko spadkodawcy], zmarłym dnia [data śmierci], którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu była [miejscowość].
2. Przeprowadzenie czynności sporządzenia spisu inwentarza przez właściwego komornika sądowego, obejmującego składniki majątku spadkowego, przedmioty zapisów windykacyjnych oraz długi spadkowe zgodnie z obowiązującymi przepisami.
3. Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w załącznikach na okoliczność śmierci spadkodawcy, uprawnienia wnioskodawcy oraz informacji o składnikach i zobowiązaniach spadkowych.

UZASADNIENIE

W dniu [data śmierci] zmarł [imię i nazwisko spadkodawcy], którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu była miejscowość [miejscowość].

Wnioskodawca jest [wskazać stosunek prawny lub rodzinny, np. synem spadkodawcy] i z tego względu uprawdopodobnia swoje uprawnienie do wystąpienia z niniejszym wnioskiem.

Dowód: [np. odpis aktu urodzenia, odpis aktu zgonu, testament, postanowienie sądu lub inny właściwy dokument].

Według posiadanych informacji spadkodawca pozostawił następujące składniki majątkowe:

1. [np. mieszkanie położone w ...]
2. [np. samochód marki ...]
3. [np. środki pieniężne na rachunku bankowym]
4. [inne znane składniki]

Wnioskodawca posiada również informacje o możliwych zobowiązaniach spadkodawcy z tytułu [np. kredytu, pożyczki lub innych zobowiązań].

Pełny skład majątku oraz wysokość zadłużenia nie są obecnie znane wnioskodawcy.

Sporządzenie spisu inwentarza umożliwi urzędowe ustalenie składników spadku i długów spadkowych, co ma znaczenie dla prawidłowego wykonywania obowiązków związanych z dziedziczeniem.

Wobec powyższego wnoszę jak na wstępie.

Z poważaniem,

[Własnoręczny podpis wnioskodawcy]

Załączniki:

1. Odpis aktu zgonu spadkodawcy.
2. Dokument uprawdopodobniający uprawnienie wnioskodawcy.
3. Dokumenty dotyczące znanych składników majątku – jeżeli są dostępne.
4. Dokumenty dotyczące zobowiązań – jeżeli są dostępne.
5. Potwierdzenie wniesienia opłaty sądowej.
6. Odpowiednie odpisy pisma i załączników.

Ważne: jest to przykładowy wzór dla spadkobiercy. Jeżeli wniosek składa wierzyciel, osoba uprawniona do zachowku lub inny uprawniony podmiot, należy zmienić podstawę faktyczną uzasadnienia i załączyć właściwe dokumenty.

📨 Wniosek o spis inwentarza bezpośrednio do komornika – wzór

Art. 637¹ KPC pozwala skierować wniosek bezpośrednio do komornika właściwego do sporządzenia spisu inwentarza.

W tym wariancie należy dostosować adresata i powołać odpowiednią podstawę prawną.

[Miejscowość, data]

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [miejscowość]
[Imię i nazwisko komornika]
[Adres kancelarii]

Wnioskodawca:
[Imię i nazwisko]
[Adres]
[Dane kontaktowe]

WNIOSEK O SPORZĄDZENIE SPISU INWENTARZA PO ZMARŁYM

Na podstawie art. 637¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wnoszę o bezpośrednie przystąpienie do sporządzenia spisu inwentarza po [imię i nazwisko spadkodawcy], zmarłym dnia [data śmierci], którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu była [miejscowość].

Wnioskodawca jest [wskazać uprawnienie, np. synem i spadkobiercą ustawowym zmarłego].

Uprawnienie to uprawdopodobniam załączonymi dokumentami.

Według posiadanych informacji w skład spadku mogą wchodzić:

1. [Składnik majątku i znane dane identyfikacyjne].
2. [Kolejny składnik majątku].
3. [Inne składniki].

Znane mi informacje o zobowiązaniach zmarłego obejmują:

1. [Nazwa wierzyciela i rodzaj zobowiązania, jeżeli są znane].
2. [Inne zobowiązania].

Proszę o przeprowadzenie czynności zgodnie z przepisami o sporządzaniu spisu inwentarza oraz o zawiadomienie sądu spadku na podstawie art. 637¹ § 2 KPC.

Proszę także o informację dotyczącą wymaganej opłaty komorniczej i ewentualnych zaliczek na wydatki, o ile nie zostały wcześniej wskazane przez kancelarię.

Z poważaniem,

[Własnoręczny podpis]

Załączniki:

1. Odpis aktu zgonu.
2. Dokument uprawdopodobniający uprawnienie do złożenia wniosku.
3. Dokumenty dotyczące znanego majątku.
4. Dokumenty dotyczące zobowiązań, jeśli są dostępne.
5. Potwierdzenie opłaty komorniczej, jeśli została uiszczona.

Przed złożeniem pisma należy upewnić się, że wybrany komornik jest właściwy do sporządzenia spisu. Trzeba również uzgodnić z kancelarią aktualny sposób wniesienia opłaty i zaliczek.

📎 Jakie dokumenty dołączyć do wniosku o spis inwentarza?

Nie istnieje jeden identyczny zestaw załączników dla każdej osoby i każdego spadku.

Zakres dokumentów zależy od podstawy uprawnienia oraz dostępnych informacji o majątku.

Dokumenty dotyczące spadkodawcy

• odpis aktu zgonu;
• dane identyfikacyjne zmarłego;
• informacje o ostatnim miejscu zwykłego pobytu;
• inne dokumenty umożliwiające identyfikację spadkodawcy.

Dokumenty dotyczące uprawnienia wnioskodawcy

W zależności od sytuacji mogą być to:

• akt urodzenia;
• akt małżeństwa;
• testament;
• postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku;
• zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia;
• pisemny dokument potwierdzający wierzytelność.

Dokumenty dotyczące majątku

• numer księgi wieczystej;
• akt notarialny dotyczący nieruchomości;
• informacje o rachunkach bankowych;
• dokumenty dotyczące pojazdów;
• umowy i inne dowody istnienia praw majątkowych.

Dokumenty dotyczące długów

• umowy kredytowe i pożyczkowe;
• wezwania do zapłaty;
• korespondencja z wierzycielami;
• wyroki lub nakazy zapłaty;
• inne dokumenty potwierdzające zobowiązania.

Ważne: brak pełnej wiedzy o majątku nie przekreśla automatycznie możliwości wystąpienia o spis. Jednym z zadań komornika jest właśnie ustalenie składników objętych spisem zgodnie z przepisami.

💰 Ile kosztuje spis inwentarza w 2026 roku?

Trzeba oddzielić opłatę sądową od kosztów czynności komorniczych.

Opłata sądowa – 100 zł

Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od wniosku do sądu o sporządzenie spisu inwentarza pobierana jest opłata stała wynosząca 100 zł.

Opłata komornicza – 400 zł

Art. 40 ustawy o kosztach komorniczych przewiduje opłatę stałą w wysokości 400 zł za sporządzenie spisu inwentarza.

Nie jest to opłata uzależniona od liczby godzin pracy komornika według dawnego mechanizmu procentowego.

Czy w obu trybach zawsze płaci się automatycznie 500 zł?

Nie należy tak upraszczać zasad.

Opłata sądowa i opłata komornicza dotyczą odrębnych czynności. W sprawie prowadzonej przez sąd mogą wystąpić obie należności.

Przy bezpośrednim wniosku do komornika należy sprawdzić opłaty przewidziane dla tego trybu oraz ewentualne dalsze należności związane z postępowaniem.

Rodzaj kosztu	Kwota
Wniosek do sądu o sporządzenie spisu	100 zł
Komornicze sporządzenie spisu	400 zł
Opinia biegłego, ustalenia, dokumenty i inne wydatki	Zależnie od sprawy

Czy trzeba dodatkowo zapłacić za wycenę mieszkania?

Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość wymagająca oszacowania, mogą wystąpić wydatki związane z opinią biegłego rzeczoznawcy majątkowego.

Wysokość takich wydatków zależy od rodzaju nieruchomości i zakresu niezbędnych czynności.

Czy komornik może zażądać zaliczki?

Tak. Ustawa o kosztach komorniczych reguluje zasady pobierania zaliczek na niezbędne wydatki.

Przed rozpoczęciem sprawy warto sprawdzić, jakie koszty mogą zostać poniesione i jaka kwota jest wymagana na początkowym etapie.

🔎 Jak komornik sporządza spis inwentarza krok po kroku?

Czynności komornika mają charakter urzędowy i powinny odpowiadać wymaganiom Kodeksu postępowania cywilnego.

Etap 1. Wszczęcie odpowiedniego postępowania

Podstawą działania może być postanowienie sądu albo bezpośredni wniosek złożony zgodnie z art. 637¹ KPC.

Etap 2. Ustalenie składników majątku

Komornik ustala składniki należące do spadku i przedmioty zapisów windykacyjnych.

Może wykonywać odpowiednie czynności zmierzające do uzyskania dokumentów i informacji.

Etap 3. Ustalenie długów spadkowych

W spisie ujmuje się zobowiązania zgodnie z art. 638⁸ KPC.

Ważne jest właściwe ustalenie ich wysokości według zasad ustawowych.

Etap 4. Ustalenie wartości majątku

Komornik określa wartości składników zgodnie z przepisami.

Jeżeli zachodzi potrzeba, może zostać przeprowadzona odpowiednia wycena.

Etap 5. Sporządzenie dokumentu

W spisie zamieszcza się składniki majątku, przedmioty zapisów windykacyjnych, długi oraz wartość stanu czynnego spadku.

Etap 6. Przekazanie akt sądowi

Art. 638¹² KPC określa obowiązek przesłania akt po wykonaniu czynności.

Właściwy sąd sprawuje przewidziany przepisami nadzór nad czynnościami komornika.

Czy spadkobiercy mogą uczestniczyć w spisie?

Tak. Przepisy przewidują zawiadamianie określonych osób o terminie sporządzenia spisu.

Art. 638⁷ KPC wskazuje krąg osób zawiadamianych, w tym wnioskodawcę, znanych spadkobierców i inne odpowiednie podmioty.

Niestawiennictwo zawiadomionych osób nie wstrzymuje automatycznie czynności.

🧮 Jak ustala się wartość majątku w spisie inwentarza?

To ważna kwestia, ponieważ od prawidłowo ustalonego stanu czynnego spadku zależy zakres odpowiedzialności osoby, która przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Według jakiej daty ustala się wartość składników?

Art. 638⁸ § 2 KPC przewiduje, że wartość przedmiotów należących do spadku i przedmiotów zapisów windykacyjnych ustala się według stanu i cen z chwili otwarcia spadku.

Otwarcie spadku następuje zasadniczo z chwilą śmierci spadkodawcy.

Nie należy więc automatycznie używać aktualnej ceny nieruchomości z dnia sporządzania spisu, jeżeli przepisy wymagają wyceny według chwili otwarcia spadku.

Przykład – obliczenie wartości aktywów

Pan Adam pozostawił:

• udział w mieszkaniu o wartości 200 000 zł;
• samochód o wartości 30 000 zł;
• oszczędności w wysokości 50 000 zł.

Łączna wartość aktywów wynosi 280 000 zł.

200 000 zł + 30 000 zł + 50 000 zł

280 000 zł

Przykładowa wartość aktywów spadkowych.

Co jeśli długi przewyższają wartość aktywów?

Jeżeli długi wynoszą 350 000 zł, a stan czynny spadku określono na 280 000 zł, w przypadku przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza obowiązuje co do zasady wartościowe ograniczenie odpowiedzialności wynikające z art. 1031 § 2 KC.

Nie oznacza to jednak, że spadkobierca może całkowicie pominąć obowiązki związane z prawidłowym spłacaniem wierzycieli.

⚖️ Spis inwentarza a odpowiedzialność za długi spadkowe

Najważniejsze znaczenie spisu inwentarza wiąże się z odpowiedzialnością za długi odziedziczone po zmarłym.

Przyjęcie spadku wprost

Zgodnie z art. 1031 § 1 KC osoba, która przyjęła spadek wprost, odpowiada za długi spadkowe bez ograniczenia wynikającego z dobrodziejstwa inwentarza.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Art. 1031 § 2 KC przewiduje ograniczenie odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza.

To ograniczenie ma charakter wartościowy.

Nie oznacza to, że wierzyciel zawsze może prowadzić egzekucję wyłącznie z rzeczy odziedziczonych po zmarłym.

Czy spis całkowicie chroni przed wszystkimi długami?

Nie.

Spis pomaga ustalić wartość stanu czynnego spadku i ma znaczenie dla odpowiedzialności za zobowiązania.

Nie powoduje jednak automatycznego umorzenia długów.

Kiedy można utracić ograniczenie odpowiedzialności?

Art. 1031 § 2 KC przewiduje szczególne konsekwencje podstępnego pomijania składników majątku lub zgłaszania nieistniejących długów.

Ograniczenie odpowiedzialności może odpaść, jeśli spadkobierca dopuścił się zachowania określonego w tym przepisie.

Dlatego niezwykle ważne jest rzetelne przedstawianie informacji komornikowi.

Czy można spłacać wierzycieli przed sporządzeniem spisu?

Co do zasady istnienie nieukończonego spisu nie wyklucza wszelkich płatności.

Należy jednak zachować ostrożność, szczególnie gdy znanych jest kilku wierzycieli.

Art. 1032 KC określa skutki spłacania niektórych zobowiązań przy istnieniu innych długów.

Nieprawidłowa kolejność albo sposób zaspokajania wierzycieli może powodować dodatkowe konsekwencje.

Porada eksperta: spis inwentarza nie jest dokumentem, który automatycznie zwalnia spadkobiercę z odpowiedzialności za długi. Jego podstawową funkcją jest formalne ustalenie wartości majątku i zobowiązań. Przy kilku wierzycielach warto dodatkowo przeanalizować zasady ich spłacania wynikające z Kodeksu cywilnego.

⏰ Ile trwa sporządzenie spisu inwentarza w 2026 roku?

Nie istnieje jeden ustawowy termin zakończenia wszystkich czynności związanych ze sporządzeniem spisu inwentarza.

Czas zależy m.in. od zakresu majątku, liczby składników, sposobu ustalania zobowiązań oraz konieczności uzyskania dokumentów.

Co może wydłużyć postępowanie?

• duża liczba nieruchomości;
• majątek położony w różnych miejscowościach;
• konieczność ustalenia rachunków bankowych;
• niejasne zobowiązania spadkodawcy;
• potrzeba uzyskania opinii biegłego;
• rozbieżności w dokumentach;
• sporne prawa majątkowe;
• konieczność dodatkowych czynności komornika.

Czy komornik musi rozpocząć spis niezwłocznie?

Art. 637¹ § 2 KPC przewiduje niezwłoczne przystąpienie do sporządzania spisu w przypadku bezpośredniego wniosku.

Nie należy jednak utożsamiać obowiązku niezwłocznego rozpoczęcia czynności z obowiązkiem zakończenia całego postępowania w ciągu kilku dni.

A ile trwa cała sprawa spadkowa w sądzie?

Spis inwentarza jest odrębną procedurą od stwierdzenia nabycia spadku.

Jeżeli chcesz poznać etapy postępowania sądowego i przyczyny opóźnień, przeczytaj poradnik postępowanie spadkowe – ile trwa sprawa w sądzie. Wyjaśnia on, kiedy możliwe jest uzyskanie potwierdzenia dziedziczenia i co może przedłużyć postępowanie.

📌 Co zrobić, jeśli spis inwentarza nie obejmuje całego majątku?

Zdarza się, że po sporządzeniu spisu zostają odnalezione kolejne składniki spadku albo ujawniają się wcześniej nieznane zobowiązania.

Nie oznacza to, że sprawy nie można już uzupełnić.

Uzupełniający spis inwentarza

Art. 638¹¹ KPC przewiduje sporządzenie uzupełniającego spisu inwentarza w razie ujawnienia przedmiotu należącego do spadku, przedmiotu zapisu windykacyjnego lub długu spadkowego, którego nie ujęto w dotychczasowym spisie.

Przykład

Po sporządzeniu spisu spadkobiercy odnaleźli dokumenty wskazujące, że zmarły posiadał dodatkowy rachunek bankowy.

Informacja ta może stanowić podstawę do podjęcia czynności dotyczących uzupełnienia spisu.

Co należy przygotować?

Warto zgromadzić:

• dokument identyfikujący nowy składnik;
• informacje wskazujące, że należał do spadkodawcy;
• dane dotyczące jego wartości;
• informację o dotychczas sporządzonym spisie;
• inne dowody istotne dla sprawy.

Nie należy samodzielnie dopisywać informacji do urzędowego spisu w sposób sugerujący, że jest to formalne uzupełnienie dokonane przez właściwy organ.

🔒 Spis inwentarza a zabezpieczenie spadku – czym się różnią?

W praktyce pojęcia te bywają mylone, chociaż dotyczą różnych czynności.

Spis inwentarza

Jego zasadniczym celem jest urzędowe ustalenie składników majątkowych i zobowiązań spadkowych.

Podstawowe regulacje znajdują się m.in. w art. 637 i art. 638⁸ KPC.

Zabezpieczenie spadku

Jego celem jest ochrona rzeczy lub praw należących do spadku przed określonym zagrożeniem.

Zgodnie z art. 634 KPC zabezpieczenie może być uzasadnione m.in. ryzykiem usunięcia, uszkodzenia, zniszczenia lub nieusprawiedliwionego rozporządzenia składnikami majątku.

Przykład

Po śmierci właściciela mieszkania jedna osoba z rodziny próbuje wynosić z niego wartościowe przedmioty.

Jeżeli istnieje rzeczywiste zagrożenie naruszenia majątku, może być konieczne rozważenie zabezpieczenia spadku.

Nie należy jednak zakładać, że samo złożenie wniosku o spis inwentarza automatycznie prowadzi do zabezpieczenia wszystkich przedmiotów.

Czy można wnioskować o oba rozwiązania?

Tak, jeśli spełnione są przesłanki dotyczące poszczególnych czynności.

Trzeba jednak odrębnie określić żądania i uwzględnić właściwe opłaty.

🏡 Spis inwentarza a dział spadku – jakie ma znaczenie przy podziale majątku?

Spis inwentarza może dostarczać informacji o aktywach i zobowiązaniach spadkowych, ale nie zastępuje sądowego działu spadku.

W postępowaniu działowym sąd ustala skład i wartość majątku podlegającego podziałowi.

Warto jednak pamiętać, że zasady wyceny w spisie inwentarza i zasady ustalania wartości majątku na potrzeby działu spadku nie zawsze są identyczne.

Jak wykorzystać informacje ze spisu?

Spis może być pomocny przy ustalaniu:

• jakie składniki majątkowe pozostawił zmarły;
• jakie prawa majątkowe zostały ujawnione;
• czy istnieją określone długi spadkowe;
• które przedmioty mogą wymagać dalszej wyceny;
• jakie dokumenty warto przedstawić w sprawie działowej.

Czy w postępowaniu działowym zawsze przyjmuje się wartości ze spisu?

Nie.

W postępowaniu o dział spadku sąd stosuje właściwe reguły ustalania składu i wartości majątku.

Może być konieczna ponowna lub aktualna wycena składników, szczególnie nieruchomości.

Jeżeli spadkobiercy nie mogą porozumieć się co do podziału mieszkania, szczegółowe informacje znajdziesz w poradniku sądowy dział spadku – jak podzielić majątek w sądzie.

Jak przygotować wniosek o dział spadku?

Wniosek działowy powinien określać uczestników, skład majątku, jego wartość oraz proponowany sposób podziału.

Jeżeli potrzebujesz gotowego pisma, przeczytaj również poradnik wniosek o dział spadku – jak napisać krok po kroku. Znajdziesz tam wzór i instrukcję przygotowania dokumentów.

🧾 Case study – spis inwentarza w praktyce

Case study 1. Spadek z kredytem większym niż wartość majątku

Po śmierci ojca pani Anna dowiedziała się, że pozostawił on samochód, udział w nieruchomości oraz znaczne zobowiązania kredytowe.

Nie znała jednak dokładnej wartości aktywów ani wszystkich długów.

Wystąpiła o sporządzenie spisu inwentarza.

Komornik przeprowadził odpowiednie czynności i ustalił składniki majątku oraz zobowiązania.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza i prawidłowo ustalony stan czynny miały znaczenie dla określenia granicy odpowiedzialności za długi.

Wniosek: urzędowy spis jest szczególnie przydatny przy niejasnej sytuacji majątkowej spadkodawcy.

Case study 2. Nieznany rachunek bankowy

Spadkobiercy byli przekonani, że zmarły pozostawił jedynie mieszkanie i samochód.

Po pewnym czasie odnaleziono dokumenty wskazujące na istnienie rachunku bankowego.

Jeżeli rachunek nie został ujęty w spisie, może powstać potrzeba przeprowadzenia odpowiednich czynności uzupełniających.

Wniosek: odnalezienie nowego składnika majątku może uzasadniać uzupełnienie wcześniejszego spisu.

Case study 3. Wierzyciel żąda sporządzenia spisu

Pan Marek udzielił zmarłemu pożyczki potwierdzonej pisemną umową.

Po śmierci dłużnika nie było jasne, jaki majątek pozostawił i kto powinien odpowiadać za zobowiązanie.

Wierzyciel rozważył wystąpienie o spis inwentarza, przedstawiając pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy.

Wniosek: uprawnienie do żądania spisu nie jest ograniczone wyłącznie do spadkobierców.

Case study 4. Spis a późniejszy podział mieszkania

Po śmierci matki dwoje rodzeństwa odziedziczyło mieszkanie i oszczędności.

Najpierw przeprowadzono formalności związane z ustaleniem majątku i zobowiązań.

Następnie pojawiła się potrzeba podziału nieruchomości.

Spadkobiercy musieli odrębnie ustalić sposób działu spadku i wysokość ewentualnych spłat.

Wniosek: sporządzenie spisu nie oznacza automatycznego podziału majątku.

❌ Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku o spis inwentarza

1. Mylenie spisu inwentarza z wykazem inwentarza

Spis sporządza komornik, a wykaz może sporządzić uprawniona osoba według przepisów Kodeksu cywilnego.

2. Kierowanie wniosku do niewłaściwego sądu

W przypadku wniosku sądowego należy stosować zasady właściwości sądu spadku.

3. Wybór przypadkowego komornika

Przed bezpośrednim złożeniem pisma trzeba zweryfikować właściwość komornika.

4. Brak uprawdopodobnienia uprawnienia

Wnioskodawca powinien wykazać odpowiednie okoliczności wskazujące, że należy do kręgu osób uprawnionych.

5. Mylenie spisu z zabezpieczeniem spadku

Wykazanie zagrożenia usunięciem lub zniszczeniem majątku dotyczy zasad zabezpieczenia, a nie jest ogólnym warunkiem każdego spisu.

6. Posługiwanie się nieaktualnymi stawkami

W 2026 roku podstawowa opłata komornicza za spis wynosi 400 zł, z możliwością wystąpienia dalszych wydatków.

7. Nieujawnianie znanych długów

Podstępne zatajenie istotnych informacji może powodować poważne konsekwencje prawne.

8. Zakładanie, że spis zawsze kończy całą sprawę spadkową

Spis nie zastępuje potwierdzenia dziedziczenia, podziału majątku ani rozliczeń z wierzycielami.

9. Uznawanie wartości ze spisu za obowiązującą przy każdym późniejszym podziale

W postępowaniu działowym sąd stosuje właściwe reguły wyceny i może ustalać inną wartość majątku.

10. Brak reakcji na ujawnienie nowego składnika

Jeżeli po sporządzeniu spisu odnaleziono dodatkowy majątek albo długi, należy rozważyć odpowiednie uzupełnienie spisu.

Checklista przed wysłaniem wniosku

• ☑️ Ustaliłem, czy potrzebuję spisu, czy wykazu inwentarza.
• ☑️ Sprawdziłem swoje uprawnienie do złożenia wniosku.
• ☑️ Ustaliłem właściwy sąd lub komornika.
• ☑️ Podałem dane spadkodawcy.
• ☑️ Podałem datę śmierci i ostatnie miejsce zwykłego pobytu.
• ☑️ Przygotowałem dokumenty potwierdzające uprawnienie.
• ☑️ Zebrałem informacje o znanych składnikach spadku.
• ☑️ Zebrałem dokumenty dotyczące znanych długów.
• ☑️ Sprawdziłem wymagane opłaty i zaliczki.
• ☑️ Podpisałem wniosek.
• ☑️ Przygotowałem odpisy, jeżeli są wymagane.
• ☑️ Zachowałem potwierdzenie złożenia pisma.

❓ FAQ – wniosek o spis inwentarza w 2026 roku

1. Jak napisać wniosek o sporządzenie spisu inwentarza?

Należy wskazać właściwy sąd lub komornika, dane wnioskodawcy i spadkodawcy, podstawę uprawnienia oraz żądanie sporządzenia spisu. Do pisma dołącza się dokumenty uprawdopodobniające uprawnienie i inne istotne załączniki.

2. Gdzie złożyć wniosek o spis inwentarza?

Wniosek można skierować do sądu spadku na podstawie art. 637 KPC albo bezpośrednio do właściwego komornika zgodnie z art. 637 z indeksem 1 KPC.

3. Ile kosztuje spis inwentarza w 2026 roku?

Opłata od wniosku sądowego wynosi 100 zł. Podstawowa opłata komornicza za sporządzenie spisu wynosi 400 zł. Mogą również wystąpić dodatkowe wydatki, np. na wycenę nieruchomości.

4. Czy komornik może sporządzić spis bez wcześniejszego postanowienia sądu?

Tak. Art. 637 z indeksem 1 KPC pozwala zgłosić wniosek bezpośrednio właściwemu komornikowi, który przystępuje niezwłocznie do czynności i zawiadamia sąd spadku.

5. Czy każdy spadkobierca może złożyć wniosek?

Osoba, która uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, może wystąpić o sporządzenie spisu inwentarza zgodnie z art. 637 KPC.

6. Czy do wniosku trzeba dołączyć postanowienie o nabyciu spadku?

Nie zawsze. Przepisy przewidują możliwość uprawdopodobnienia statusu spadkobiercy, dlatego wcześniejsze prawomocne stwierdzenie nabycia spadku nie jest bezwzględnym warunkiem każdego wniosku.

7. Czy wierzyciel zmarłego może żądać spisu inwentarza?

Tak. Wierzyciel posiadający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy należy do kręgu osób uprawnionych na podstawie art. 637 KPC.

8. Jaka jest różnica między spisem a wykazem inwentarza?

Spis sporządza komornik w przewidzianym prawem postępowaniu. Wykaz inwentarza może sporządzić uprawniona osoba i złożyć go w sądzie albo przed notariuszem.

9. Czy spis inwentarza jest obowiązkowy?

Nie w każdej sprawie spadkowej. Jego potrzebę należy ocenić w zależności od sytuacji majątkowej i odpowiednich przepisów.

10. Czy spis inwentarza chroni przed długami spadkowymi?

Spis ma znaczenie dla określenia wartości stanu czynnego spadku i granicy odpowiedzialności osoby, która przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Nie powoduje jednak automatycznego umorzenia długów.

11. Jak komornik wycenia majątek?

Wartość składników spadku ustala się według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, zgodnie z art. 638 z indeksem 8 KPC.

12. Co zrobić, gdy po sporządzeniu spisu odnaleziono nowy majątek?

Art. 638 z indeksem 11 KPC przewiduje możliwość sporządzenia uzupełniającego spisu inwentarza w razie ujawnienia pominiętych przedmiotów lub długów spadkowych.

13. Ile trwa sporządzenie spisu inwentarza?

Nie istnieje jeden maksymalny termin zakończenia każdej sprawy. Czas zależy od zakresu majątku, liczby składników, konieczności wyceny i innych czynności.

14. Czy spis inwentarza zastępuje dział spadku?

Nie. Spis służy ustaleniu składników majątku i długów spadkowych, natomiast dział spadku ma na celu podział konkretnych składników majątku między spadkobierców.

✅ Podsumowanie – jak prawidłowo przygotować wniosek o spis inwentarza?

Wniosek o spis inwentarza pozwala uruchomić procedurę urzędowego ustalenia składników majątku oraz długów spadkowych.

W 2026 roku uprawniona osoba może wystąpić do sądu spadku albo bezpośrednio do właściwego komornika.

Najważniejsze jest prawidłowe określenie adresata, danych spadkodawcy, podstawy uprawnienia oraz przygotowanie dokumentów pozwalających na przeprowadzenie czynności.

Opłata od wniosku skierowanego do sądu wynosi 100 zł, natomiast podstawowa opłata komornicza za sporządzenie spisu wynosi 400 zł. Dodatkowe wydatki zależą od okoliczności konkretnej sprawy.

Warto pamiętać, że spis inwentarza nie jest tym samym co wykaz inwentarza, zabezpieczenie spadku czy dział spadku.

Najważniejszy wniosek: prawidłowo sporządzony spis inwentarza ma istotne znaczenie dla ustalenia wartości stanu czynnego spadku i odpowiedzialności za długi. Nie zastępuje jednak innych formalności związanych z dziedziczeniem ani obowiązków wobec wierzycieli.

Podstawa prawna:

• Kodeks postępowania cywilnego – art. 628, art. 633–638 z indeksem 12, w szczególności art. 637, art. 637 z indeksem 1 i art. 638 z indeksem 8.
• Kodeks cywilny – art. 1015, art. 1030–1034, w szczególności art. 1031 i art. 1031 z indeksem 1.
• Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – art. 49 ust. 1 pkt 3.
• Ustawa o kosztach komorniczych – art. 40 oraz przepisy dotyczące wydatków.

Oficjalne źródła:

Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. z 2026 r. poz. 468

Kodeks cywilny – Dz.U. z 2026 r. poz. 795

Ustawa o kosztach sądowych – tekst jednolity

Ustawa o kosztach komorniczych – tekst jednolity

Ministerstwo Sprawiedliwości – wzór wykazu inwentarza

Stan prawny: 29 października 2026 roku. Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Wzory wniosków należy dostosować do okoliczności konkretnej sprawy.