Rodzaje funduszy inwestycyjnych w Polsce

Rodzaje funduszy inwestycyjnych 

Zgodnie z ustawą o funduszach inwestycyjnych można je podzielić na:

- fundusze otwarte, gdzie jednostki uczestnictwa są wyceniane codziennie i każdego dnia można żądać ich umorzenia. Nie można ich jednak sprzedać innemu inwestorowi.

- specjalistyczne fundusze otwarte, które są podobne do otwartych, ale tutaj statut funduszu może jednak ograniczyć krąg uczestników oraz wprowadzać dodatkowe warunki odkupienia jednostek uczestnictwa.

 - fundusze zamknięte, które emitują certyfikaty inwestycyjne, a nie jednostki uczestnictwa, Są to papiery wartościowe, których liczba jest stała i może się zmieniać tylko w przypadku nowych emisji lub okresowego wykupu przez uczestników.

Otwarte fundusze inwestycyjne

Dominują one na rynku funduszy inwestycyjnych. Rozróżniamy:
 - fundusze gotówkowe i rynku pieniężnego, które lokują środki w krótkoterminowe instrumenty dłużne (bony skarbowe i pieniężne, bankowe papiery wartościowe, lokaty bankowe itp.);

 - fundusze dłużne (obligacji), które inwestują pieniądze w średnio-i długoterminowe dłużne papiery wartościowe - przede wszystkim w obligacje skarbowe, obligacje komunalne oraz obligacje przedsiębiorstw (papiery komercyjne);

Mieszane fundusze inwestycyjne (Hybrydowe)

 - fundusze zrównoważone, które inwestują 40-60% środków w papiery wartościowe (akcje),a  pozostałą część w papiery dłużne (głównie obligacje). Ich potencjalny zysk oraz ryzyko są tym większe, im większy udział w portfelu mają instrumenty ryzykowne (akcje);

 - fundusze stabilnego wzrostu, które inwestują do 40% aktywów w akcje i instrumenty o podsobnym charakterze, a pozostałą część - w papiery dłużne;

- fundusze aktywnej alokacji, w  których w odróżnieniu od funduszy zrównoważonych i stabilnego wzrostu udział akcji i obligacji nie jest określony na stałym poziomie, lecz może się zmieniać (od 0 do 100%).

Agresywne fundusze inwestycyjne

 - fundusze akcji, które inwestują przede wszystkim w akcje oraz inne udziałowe papiery wartościowe (prawa do akcji, kwity depozytowe), a ich celem jest osiąganie jak najwyższego zysku przy jednoczesnym stosunkowo wysokim poziomie ryzyka inwestycyjnego.

Przed wyborem funduszu inwestycyjnego

Przed wyborem funduszu inwestycyjnego należy rozważyć następujące kwestie:

1. Trzeba określić swój cel inwestycyjny, czy, co chce się osiągnąć.

Dla przykładu: chcesz mieć dodatkowe środki na emeryturę lub zależy Ci na powiększeniu dochodów, które umożliwią np. zakup domu bądź kupno samochodu.

2. Jak długo chce inwestować?

Jeśli planujesz inwestycję krótkoterminową, odpowiedni będzie fundusz rynku pieniężnego, a gdy zakładasz dłuższe inwestowanie - fundusz obligacji. Natomiast kiedy nastawiasz się na długie oszczędzanie, to wtedy możesz zdecydować się na fundusze inwestujące na rynku akcji, bo mogą one przynieść duże zyski, ale i największe straty.

Uwaga! Jednak w wieloletniej perspektywie nawet znaczne załamanie na rynku akcji może zostać zniwelowane przez kolejne wzrosty.

3. Trzeba ocenić poziom ryzyka, jaki możemy akceptować.

Jeśli nie jesteś jeszcze gotowy na straty, wybieraj fundusze, które prowadzą bezpieczną politykę inwestycyjną, np. rynku pieniężnego, a gdy dopuszczasz niewielkie straty - fundusze obligacji.

4. Strategia inwestowania.

Najbardziej bezpieczna jest opcja inwestowania w kilka funduszy. Możesz podzielić swoje oszczędności np. na dwie części - jedną ulokować w fundusze bezpieczne, drugą - w ryzykowne.

Jak wybrać fundusz inwestycyjny?

Na początku należy wybrać TFI. Warto się zainteresować tym, czy ma ono w ofercie tzw. fundusz parasolowy, który pozwala na inwestowanie w subfundusze np.: akcji, zrównoważone, obligacji, sektorowe, bo dzięki temu będziesz mógł przenosić pieniądze między subfunduszami bez płacenia podatku od zysków kapitałowych.

Na co zwrócić uwagę wybierając fundusz inwestycyjny?

Wybierając fundusz inwestycyjny należy zwrócić uwagę:
 
- jakie wyniki osiągnął konkretny fundusz inwestycyjny (wyraża je stopa zwrotu, czyli najprościej rzecz ujmując procent zysku, jaki uzyskał fundusz na swoich inwestycjach w jakimś okresie w przeszłości).

Analizując ją, jesteś w stanie ocenić, który fundusz w danym okresie przyniósł zysk większy, a który mniejszy. Wysokość stóp zwrotu publikuje prasa. Najczęściej podawane są one według okresów dziennych, miesięcznych, trzymiesięcznych, rocznych i trzyletnich.

Uwaga! Nie możesz nigdy oceniać wyników funduszy tylko za ostatni rok.

 - czy zyski funduszu często skaczą, bo to nam pokaże, na ile jest on stabilny.

Gdy raz osiągnie duży zysk, innym razem straty, to wtedy Twoja inwestycja jest bardziej ryzykowana niż w przypadku funduszu inwestycyjnego z tym samym przeciętnym zyskiem, ale mniejszymi wahaniami. Nie możesz sugerować się tym, że dany fundusz inwestycyjny miał kiedyś bardzo dobre wyniki albo odwrotnie - zanotował duży spadek zysków, bo to nie znaczy, ze tak będzie nadal.

Uwaga! Nowe fundusze inwestycyjne często na starcie osiągają bardzo dobre wyniki, ale z czasem się one pogarszają.

 - jakie opłaty pobiera fundusz inwestycyjny przy zakupie jednostek uczestnictwa i za zarządzanie.

Jeśli fundusz inwestycyjny został już wybrany, to teraz pozostaje Ci kupienie jednostek uczestnictwa. Można to zrobić w banku, biurze maklerskim lub siedzibie TFI.

Opłaty związane z funduszem inwestycyjnym

Za zarządzanie pieniądzmi w TFI trzeba zapłacić. I to niestety nie mało.

Opłaty, które się ponosi, to:

  - opłata manipulacyjna, która uiszcza się w momencie wpłaty środków do funduszu i stanowi procent wnoszonej tam kwoty. Jej wysokość (jest zapisana w statucie) zależy od rodzaju wybranego funduszu inwestycyjnego oraz wpłacanej sumy - im bezpieczniejszy fundusz inwestycyjny i wyższa kwota, tym niższa opłata.

Aktualną wysokość opłaty można sprawdzić w każdym punkcie obsługi klienta.

 - opłata za zarządzanie, która pobierana jest codziennie od całości aktywów zgromadzonych w funduszu. Wysokość opłat za zarządzanie jest zróżnicowana i zależy od typu funduszu inwestycyjnego. Najtańsze są fundusze rynku pieniężnego i gotówkowe, które pobierają 0,5-1,5 wartości aktywów  oraz fundusze obligacji, w których płaci się 1-2%. Wyższe stawki obowiązują w funduszach mieszanych i akcyjnych (w tych ostatnich mogą sięgać nawet 5%).

- opłata umorzeniowa, niektóre TFI pobierają tę opłatę za odkupienie jednostek. Bywa, że pobierają też opłatę za ich zmianę.