⚖️ Fałszywe oskarżenia o mobbing: Jak pracodawca może obronić się przed pomówieniem ze strony frustrata w 2026 r.? Przez dekady praktyki na styku twardego HR i spraw pracowniczych, obserwuję niezwykle niebezpieczny, rynkowy trend. Słowo "mobbing" uległo całkowitej dewaluacji. W 2026 roku przestało być wyłącznie terminem prawnym chroniącym ofiary przed patologiczną przemocą, a stało się brutalnym "słowem-wytrychem" – emocjonalną i prawną bronią w rękach zwalnianych lub słabo rokujących pracowników. Gdy przełożony zaczyna egzekwować cele z KPI, odrzuca wniosek o podwyżkę lub uruchamia Plan Naprawczy (PIP), dział kadr z zegarmistrzowską precyzją otrzymuje na biurko dramatyczny w tonie pozew lub oficjalną skargę o "uporczywe nękanie". Zarządy, sparaliżowane strachem przed kryzysem PR i kontrolami Inspekcji Pracy, często ulegają temu szantażowi, płacąc nienależne odprawy. Czas z tym skończyć. W tym raporcie bezkompromisowo oddzie...
Jakie prawa i obowiązki ma pracownik w zakresie BHP?
Jego podstawowym obowiązkiem (określony w art. 211 kp) jest przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.Szczególnie musi:
- znać przepisy oraz zasady BHP, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym;
- wykonywać swoją pracę w sposób, który jest zgodny z przepisami oraz zasadami BHP, a także stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych;
- dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi oraz sprzętu, a także o porządek i ład w miejscu pracy;
- stosować środki ochrony zbiorowej oraz używać przydzielonych mu środków ochrony indywidualnej, a także odzieży i obuwia roboczego, z godnie z ich przeznaczeniem;
- poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zleconym badaniom lekarskim, a także stosować się do wskazań lekarskich;
- niezwłocznie zawiadomić przełożonego, gdy zauważy w zakładzie pracy wypadek lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników i inne osoby, które znajdują się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie;
- współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących BHP.
Sankcje grożące pracownikowi za nieprzestrzeganie przepisów BHP
Pracownik podlega tzw. odpowiedzialności porządkowej i jeżeli nie przestrzega przepisów BHP i przeciwpożarowych, to pracodawca ma prawo zastosować w stosunku do niego karę porządkową (np. np. upomnienie lub naganę) lub nałożyć karę pieniężną.Karę pieniężną pracodawca może nałożyć na pracownika w przypadku, gdy ten opuści pracę bez usprawiedliwienia, stawi się w pracy w stanie nietrzeźwym lub będzie spożywał alkohol w czasie pracy.
Uwaga! Tryb nakładania kar, tryb odwoławczy, zatarcie kary określają art. 109-112 kp.
Obowiązki w zakresie BHP osób kierujących pracownikami
Osoby, które kierują pracownikami oprócz tego, że ciążą na nich obowiązki pracownika ustalone w art. 211 kp. Mają także obowiązek (art. 212 kp):organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami BHP;
- dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;
- organizować, przygotowywać i prowadzić pracę z uwzględnieniem zabezpieczenia pracowników przez wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi oraz innymi chorobami, które związane są z warunkami środowiska pracy;
- dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy oraz wyposażenia technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;
- egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad BHP;
- zapewniać wykonanie zaleceń lekarza, który sprawuje opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Osoba, która kieruje pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, w przypadku nieprzestrzegania przepisów, które określa art. 212 kp, podlega również odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 283 kp. W szczególnych przypadkach, gdy naruszenie przepisów BHP nosi znamię przestępstwa osoba, która kieruje pracownikami może podlegać odpowiedzialności karnej (art. 220 i 221 Kodeksu karnego Dz. U. z 1997 r., nr 88, poz. 553).
Prawa pracownika w zakresie BHP
Na podstawie art. 210 kp pracownik ma prawo:- powstrzymywać się od wykonywania pracy w sytuacji, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHPi stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika lub gdy wykonywana praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom. O fakcie powstrzymania się od pracy pracownik ma obowiązek niezwłocznie powiadomić przełożonego;
- oddalić się z miejsca zagrożenia w sytuacji, kiedy pomimo powstrzymania się od pracy, zagrożenie nadal istnieje. Oczywiście powiadamia o tym fakcie przełożonego.
Uwaga! Przepis art. 210 kp nie dotyczy pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.Za czas powstrzymywania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w ww. przypadkach pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Uwaga! Nie każde naruszenie przepisów bhp stanowi uzasadnienie powstrzymania się od pracy. Możliwe jest to wyłącznie w okolicznościach wskazanych wyżej.Pracownikowi ma także prawo po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania swoje pracy, która wymaga szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.
Uwaga! Przepisy Kodeksu pracy nie wymagają, by stan niedyspozycji psychofizycznej pracownika potwierdzony był badaniami lekarskimi. Pracownik w przypadku takiej niedyspozycji nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za pracę.Pracodawca ma prawo odmówić pracownikowi zgody na powstrzymanie się od wykonywania pracy ze względu na złą sprawność psychofizyczną. Ale musi pamiętać o tym, ze poniesie wszystkie konsekwencje tej decyzji.
Komentarze