Obowiązek alimentacyjny - kto od kogo może domagać się alimentów?

Obowiązek alimentacyjny

Co to jest obowiązek alimentacyjny?

Obowiązek alimentacyjny - obowiązek dostarczania środków na utrzymanie osobie, która żyje w niedostatku lub nie może samodzielnie się utrzymać.

 Kto od kogo może domagać się alimentów?

• alimentów może domagać się dziecko od rodziców, a także w dalszej kolejności od dziadków, jeśli ma problemy z samodzielnym utrzymaniem;
• alimentów może się domagać małżonek od drugiego małżonka;
• alimentów może się domagać były małżonek od byłego małżonka; gdy jego sytuacja materialna nie pozwala na samodzielne utrzymanie się, a rozwód został orzeczony nie z jego winy;
• alimentów może domagać się były małżonek od byłego małżonka; gdy rozwód był powodem pogorszenia jego sytuacji materialnej, a rozwód orzeczono z wyłącznej winy byłego małżonka;
• alimentów mogą domagać się rodzice od dzieci, a w dalszej kolejności od wnuków;
• alimentów może domagać się rodzeństwo od rodzeństwa.

Obowiązek alimentacyjny obciąża w następującej kolejności:

1. zstępnych, tj. dzieci, wnuki, prawnuki,

2. wstępnych, tj. rodziców, dziadków, pradziadków,

3. rodzeństwo.

Jak uzyskać alimenty?

Jeżeli osoba, która zobowiązana jest do utrzymania drugiej osoby, nie wykonuje tego obowiązku dobrowolnie, należy wnieść sprawę do sądu rejonowego, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania osoby uprawnionej lub zobowiązanej.

Sprawę należy wnieść poprzez złożenie pozwu o alimenty.

W pozwie o alimenty podajemy następujące dane:

• imię, nazwisko i dokładny adres powoda (osoba, która domaga się alimentów),
• imię, nazwisko, i dokładny adres pozwanego (osoba, która ma płacić alimenty),
• wysokość kwoty, jaką ma płacić pozwany oraz uzasadnienie pozwu (należy wskazać potrzeby powoda oraz możliwości zarobkowe i majątkowej osoby pozwanej).

Jeżeli powodem jest małe dziecko, to przed sądem reprezentuje je przedstawiciel ustawowy (najczęściej rodzic, który się opiekuje dzieckiem).

W przypadku, gdy alimentów żąda dziecko od rodziców, to wraz z pozwem dołączyć należy odpis skrócony aktu urodzenia, w przypadku żądania alimentów małżonka od małżonka należy dołączyć odpis aktu małżeństwa lub orzeczenie rozwodu. 

Pozew o alimenty powinien być złożony w dwóch egzemplarzach.

Sąd wyznaczy rozprawę i wezwie na nią powoda lub jego przedstawiciela ustawowego, a także pozwanego.

Sąd przeprowadzi rozprawę i wyda orzeczenie.

Powód i pozwany w trakcie rozprawy mogą zawrzeć ugodę (porozumienie, które zostanie wpisane do protokołu). Taka ugoda będzie znaczyła tyle samo co wyrok.

Co zrobić, gdy pozwany nie płaci dobrowolnie zasądzonych alimentów?

Zwracamy się wtedy osobiście lub pisemnie do wydziału rodzinnego i nieletnich sądu rejonowego, w którym odbyła się sprawa alimentacyjna, aby wydal wyrok lub wyciąg z protokołu rozprawy z treścią ugody wraz z klauzulą wykonalności (jest to informacja, że orzeczenie podlega wykonaniu).

Posiadając taki dokument można się udać do komornika, a on podejmie kroki w celu wyegzekwowania alimentów. Mamy prawo wybrać komornika spośród komorników, którzy działają na obszarze sądu apelacyjnego, w którego okręgu znajduję się sąd wydający orzeczenie. Można też wybrać komornika, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania powoda, który jest teraz dłużnikiem.

Koszty sprawy o alimenty

Powód zarówno w postępowaniu sądowym, jak i egzekucyjnym jest zwolniony z kosztów sądowych. Obciążony nimi jest pozwany, jeśli przegra sprawę. Są to przede wszystkim
koszty wpisu sądowego.

Jak wyegzekwować alimenty?

Często zdarza się tak, że sąd przyzna alimenty, a rodzic, który ma te alimenty zasądzone nie chce ich płacić. Istnieją prawne możliwości, by wyegzekwować je od niego lub jego rodziny. Jest także fundusz alimentacyjny.

Gdy rodzic dziecka nagminnie uchyla się od zasądzonych alimentów, to można zwrócić się do komornika, który działa przy sądzie rejonowym, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania. Nie jest potrzebny wyrok sądowy o natychmiastowej egzekucji, ponieważ alimenty są jedynym długiem, który komornik może odzyskać na wniosek osoby, która jest wierzycielem ( np. matka, która występuje w imieniu dziecka).

Postępowanie rozpoczyna się od złożenia wniosku u komornika o wszczęcie egzekucji alimentów, które zostały przyznane wyrokiem sądu.

We wniosku musi się znaleźć m.in:

• adres osoby, która jest dłużnikiem,
• nazwa i adres jego miejsca pracy oraz jego stan majątkowy.

Gdy adres zamieszkania nie jest znany, nie znane tez jest miejsce pracy np. byłego męża (partnera), to ustalenie tego można zostawić komornikowi, który ma odpowiednie uprawnienia (może to np. sprawdzić w Centralnym Biurze Adresowym, może poprosić o pomoc policję), jednak warto aktywnie włączyć się w poszukiwania (zapytać się wspólnych znajomych lub członków rodziny byłego partnera z którymi mamy dobre relacje), pomoże to szybciej uzyskać pomoc.

Obowiązkiem komornika po otrzymaniu wniosku, jest przeprowadzanie dochodzenia, którego celem jest ustalenie miejsce zamieszkania i pracy byłego partnera. Ma prawo zażądać informacji nie tylko z zakładu pracy, w którym on pracuje, ale także od organów administracji państwowej (np. urząd skarbowy) oraz banku, w którym ma swoje konto.

Gdy nie uda się w ten sposób uzyskać należnych alimentów, to można będzie wystąpić o nie o najbliższej rodziny byłego partnera (rodzice lub rodzeństwo). Gdy będzie to niemożliwe (np. rodzina żyje np. w ubóstwie, jest bezrobotna) to pozostaje zwrócenie się o zaliczkę alimentacyjną z funduszu alimentacyjnego.

Aby było to możliwe, trzeba uzyskać od komornika zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji alimentów. Komornik może ten dokument wydać już po dwóch miesiącach od wystąpienia z wnioskiem o alimenty, jeżeli w ty czasie nie uda się mu ich wyegzekwować.

Zaświadczenie powinno być wydane w ciągu 14 dni od momentu, gdy komornik poinformuje o niemożliwości egzekucji alimentów. Z zaświadczeniem należy udać się do gminy  (reprezentowana jest ona, zależnie od miejsca zamieszkania przez wójta, burmistrza lub prezydenta) i występujemy o świadczenie alimentacyjne.

Prawo do tego świadczenia przysługuje, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 900 zł netto.

Dłużnik alimentacyjny przebywa za granicą

W tym przypadku należy zwrócić się do sądu okręgowego, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania z wnioskiem, aby w naszym imieniu przesłał go do sądu w kraju, w którym przebywa dłużnik.

Należy go złożyć na specjalnym formularzu z załącznikami (m.in. pełnomocnictwo dla zagranicznego sądu do dochodzenia alimentów). Gdy osoba, która jest dłużnikiem nie zgodzi się płacić dobrowolnie, sąd zagraniczny wyda orzeczenie o wykonalności wyroku sądu polskiego, a później trafi ono do miejscowego komornika.

Dłużnik alimentacyjny w wiezieniu

Wtedy składamy do dyrektora zakładu karnego wyrok sądu, który przyznał alimenty. Obowiązkiem dyrektora  jest przeznaczenie na alimenty pieniądze, które dłużnik zarobił lub złożył w więziennym depozycie.

Jak skutecznie wyegzekwować świadczenia alimentacyjne wraz z wzorami pism sądowych i egzekucyjnych...

Kliknij i sprawdź»