Nierówny podział majątku - jak podzielić majątek?

Nierówny podział majątku dorobkowego małżonków

Przy podziale majątku wspólnego małżonków obowiązuje zasada, że udziały męża i żony we wspólnym dorobku są równe, chyba że co innego zostało ustalone w intercyzie.

Wyjątek od tej reguły został przewidziany w art. 43 par.2 k.r.o. Na jego podstawie zarówno maż, jak i żona mają prawo domagać się uwzględnienia przez sąd przy ustalaniu udziałów stopnia, w którym każde z nich przyczyniło się do powstania majątku.  

Uwaga! Sądy nie są skłonne do ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków. Oceniając, w jakim stopniu każda ze stron przyczyniła się do powstania dorobku, sąd uwzględnia także nakład osobistej pracy przy wychowywaniu dzieci oraz we wspólnym gospodarstwie domowym. Tak więc, gdy np. żona nie pracowała zawodowo lub jej zarobki były wprawdzie dużo niższe od męża, ale zajmowała się wychowaniem dzieci i domem, to sąd uzna, ze ich udziały w majątku wspólnym są takie same.

Kiedy należy udać się do sądu w sprawie nierównego podziału majątku?

Z żądaniem ustalenia nierównych udziałów w majątku dorobkowym (podobnie jak o podział majątku dorobkowego), małżonkowie mogą wystąpić do sądu także kilka lat po rozwodzie czy orzeczeniu separacji.

Uwaga! Możliwość ta (podobnie jak wystąpienie o podział majątku dorobkowego) się nie przedawnia.

Ale trzeba też pamiętać o tym, ze jest niedopuszczalna, gdy podział majątku już przeprowadzono. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest wystąpienie z żądaniem ustalenia nierównych udziałów na sprawie sądowej o podział majątku wspólnego (art.567 par.1 k.p.c.).

Udowodnienie, że istnieją ważne powody ku ustaleniu nierównych udziałów, należy do tego małżonka, który tego żąda. Strony mogą też zawrzeć ugodę przed sądem w tej kwestii.

Orzeczenia sądowe dotyczące nierównego podziału majątku

Jeśli nie można określić, stopnia przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, to nie można też ustalić nierównych udziałów w tym majątku. Uwzględnić trzeba też w takim wypadku przewidzianą w art.43 par.1 k.r.o. zasadę równych udziałów małżonka w majątku wspólnym (postanowienie SN z 10 stycznia 2001r., sygn. IV CKN 190/00).

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym dopuszczalne jest jedynie w razie łącznego wystąpienia przesłanek wskazanych w zdaniu pierwszym art.43 par.2 k.r.o., tj. w razie przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia ważnych powodów, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów. Ciężar dowodu wykazania powyższych przesłanek spoczywa na tym małżonku, który zgłosił wniosek o ustalenie nierównych udziałów (art. 6 k.c.).

"Ważnym powodem", o którym mowa w art.43 par.2 k.r.o., nie może być sam tylko negatywny stosunek małżonka do budowy domu i fakt, ze fizycznie nie pomaga przy jego wznoszeniu. Konieczne bowiem byłoby wykazanie nagannego postępowania małżonka polegającego na tym, że w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania dorobku stosownie do swoich sił i możliwości (postanowienie SN z 2 października 1997r., sygn. II CKN 348/97).

W postępowaniu apelacyjnym nie można żądać ustalenia nierównych udziałów w sprawie o podział majątku wspólnego, jeżeli przed sądem I instancji takie żądanie nie było zgłoszone (postanowienie SN z 6 kwietnia 1998r., sygn. I CKN 1113/97).

Ile kosztuje podział majątku?

Rozwód, a także separacja automatycznie powodują, że ustaje wspólność majątkowa małżonków, którzy będą musieli teraz majątek podzielić. Mogą to zrobić w każdym czasie, nawet, gdy upłynie wiele lat od ogłoszenia rozwodu czy separacji. Roszczenia te nie ulegają przedawnieniu.

Gdy byli małżonkowie potrafią się dogadać, to sprawę mogą załatwić u notariusza, a gdy porozumienie jest niemożliwe, to pozostaje droga sądowa. Wniosek o podział majątku wspólnego małżonków składa się w sądzie rejonowym, który jest właściwy dla położenia majątki (np. mieszkania), a gdy dorobek stanowi kilka działek i dwa mieszkania, które położone są w różnych miastach (władztwo kilku sądów), to wybór sądu zależy od małżonków. 

Ile kosztuje podział majątku u notariusza?

Tutaj wysokość opłaty (taksa notarialna) uzależniona jest od wartości majątku, który będzie dzielony przez małżonków.

I tak:

• do 3000 zł - 100 zł;
• powyżej 3000 do 10 000 zł - 100 zł + 3 % od nadwyżki powyżej 3000 zł;
• powyżej 10 000 do 30 000 zł - 310 zł + 2 % od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
• powyżej 30 000 do 60 000 zł - 710 zł + 1 % od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
• powyżej 60 000 do 1 000 000 zł - 1010 zł plus 0,4 % od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
• powyżej 1 000 000 do 2 000 000 zł - 4770 zł + 0,2 % od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
• powyżej 2 000 000 zł - 6770 zł + 0,25 & od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł.

Uwaga! Do tego dochodzi jeszcze 23 % podatku VAT, a także trzeba zapłacić za wpisy i odpisy (6 zł od strony + 23 % VAT).

Ile kosztuje podział majątku w sądzie?

1 tys. zł bez względu na wartość dzielonego majątku, a gdy małżonkowie są zgodni co do podziału majątku wspólnego, to opłata wynosi tylko 300 zł.

Majątek osobisty, a majątek wspólny małżonków

Majątkiem osobistym małżonka jest:

• darowizna, spadek lub zapis testamentowy, które zostały przekazane przed ślubem lub uzyskane w trakcie małżeństwa, chyba, że wolą darczyńcy lub testatora było, by trafiły do obojga małżonków, udziały w spółce cywilnej, nagrody w konkursach, prawa autorskie i pokrewne,

Uwaga! Jednak już same honoraria lub tantiemy zasilają wspólny budżet małżonków.

• przedmioty majątkowe, które służą zaspokajaniu wyłącznie osobistych potrzeb jednego z małżonków (np. wózek inwalidzki, sprzęt rehabilitacyjny,a le też ubranie), prawa niezbywalne (np. prawo dożywocia), pieniądze z polisy ubezpieczeniowej, odszkodowanie lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. 

W skład majątku wspólnego małżonków wchodzą:

• pensje, honoraria wynagrodzenia z umów-zleceń i o dzieło, dom, który został kupiony z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży kawalerskiego mieszkania męża (panieńskiego mieszkania żony), odsetki z lokat bankowych męża, który dostał pieniądze w darowiźnie oraz dochody z najmu panieńskiego mieszkania żony, oszczędności zgromadzone na rachunku OFE lub pracowniczego funduszu emerytalnego.

Zalety i wady rozdzielności majątkowej

Do zalet możemy zaliczyć:

• samodzielne i w sposób nieograniczony można zarządzać własnym majątkiem;
• nie odpowiada się za długi współmałżonka;
• jeżeli zostanie podjęta decyzja o rozwodzie, podział majątku będzie łatwy i szybki.

a do wad:

• nie można wspólnie rozliczyć się z fiskusem;
• gdy zostanie podpisana zbyt późno, to nie chroni przed odpowiedzialnością za długi współmałżonka;
• w przypadku kredytu, bank będzie oceniał zdolność kredytową oddzielnie, a wiec mniej korzystnie. 

To Ci może pomóc

Podział majątku wspólnego małżonków - Czeka Cię podział majątku wspólnego? Boisz się, bo nie wiesz, ile to kosztuje, jak przeprowadzić taki podział i jak nie stracić mieszkania, samochodu ani oszczędności swojego życia? Dzięki eBookowi Podział majątku wspólnego małżonków autorstwa doświadczonego prawnika Karola Jokiela dowiesz się, jak SAMEMU (bez kosztownej pomocy prawnika!) przeprowadzić korzystny dla Ciebie podział majątku. Znajdziesz tu też potrzebne wnioski: wniosek o podział majątku wspólnego oraz wzór umowy o podział majątku wspólnego.

czytaj więcej na stronie wydawcy»