Ubezwłasnowolnienie osoby starszej

Jak napisać wniosek o ubezwłasnowolnienie osoby starszej?

Kodeks cywilny precyzuje, kogo można ubezwłasnowolnić i zgodnie z nim możemy o to wystąpić w stosunku do osoby pełnoletniej, ale też takiej, która ukończyła 13 lat, o ile:

• jest chora psychicznie, niepełnosprawna intelektualnie lub dotknięta zaburzeniami w szczególności alkoholizmem lub narkomanią;
• nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. 

Rodzaje ubezwłasnowolnienia

Sąd może orzec ubezwłasnowolnienie:

• całkowite i taka osoba nie może m.in. podjąć pracy, dokonywać zakupów (np. samochodu, mieszkania), przyjąć spadku, darowizny. Wszelkie dokonane przez nią czynności prawne są nieważne (wyjątkiem są umowy zawierane w drobnych bieżących sprawach, np. zakupy). Ustanawia się dla niej opiekuna.

Uwaga! W przypadku orzeczenia o całkowitym ubezwłasnowolnieniu sąd opiekuńczy ustanawia dla niej przedstawiciela ustawowego - opiekuna. 

• częściowe, które dotyczy tylko osoby pełnoletniej. W takim przypadku sąd ustanawia dla niej kuratora. Osoba ubezwłasnowolniona częściowo może n. podjąć pracę, robić zakupy, ale nie ma prawa m.in. kupić, sprzedać, darować nieruchomości lub sporządzić testamentu. Do każdej czynności prawnej dokonanej przez nią potrzebna jest zgoda kuratora.

Kto może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie?

Może to zrobić jedynie:

• współmałżonek;
• krewny w linii prostej (rodzice, dzieci);
• rodzeństwo;
• przedstawiciel ustawowy.

Uwaga! Krewni ani rodzeństwo nie mogą złożyć wniosku, gdy dana osoba ma przedstawiciela ustawowego.

Pismo kieruje się do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, a w przypadku braku takiego miejsca - do sądu w miejscu jej pobytu.

Co powinien zawierać wniosek o ubezwłasnowolnienie?

We wniosku o ubezwłasnowolnienie powinny się znaleźć m.in.:

• imię, nazwisko i adres uczestnika postępowania, czyli osoby, która ma być ubezwłasnowolniona;
• dane wnioskodawcy, czyli osoby, która z takim wnioskiem występuje;
• sugestia, o jaki zakres ubezwłasnowolnienia chodzi (częściowe lub całkowite);
• krótkie uzasadnienie przyczyn, dla których wniosek został złożony. 

Wraz z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie składa się:

• aktualne zaświadczenie lekarskie z rozpoznaniem choroby;
• dowód uiszczenia opłaty za wniosek;
• odpis aktu urodzenia osoby, która ma być ubezwłasnowolniona (ewentualnie odpis aktu małżeństwa);
• odpis aktu cywilnego wskazujący stopień pokrewieństwa wnioskodawcy z uczestnikiem postępowania. 

Wniosek i wszystkie załączniki należy złożyć w:

• czterech egzemplarzach, gdy uczestnik postępowania (osoba, która ma być ubezwłasnowolniona) jest stanu wolnego;
• pięciu egzemplarzach, gdy - pozostaje w związku małżeńskim, a małżonek nie jest osobą składającą wniosek. 

Koszt ubezwłasnowolnienia?

Złożenie wniosku o ubezwłasnowolnienie osoby starszej łączy się z opłatami, które wynoszą:

• opłata stała w wysokości 40 zł;
• zaliczki na biegłego - ok. 500 zł. 

Opłaty można uiścić na poczcie na podany w wezwaniu numer konta lub w kasie sądu okręgowego, każdorazowo podając numer sprawy, który znajduje się także na wezwaniu do zapłaty.

Uwaga! Osoba, która występuje o ubezwłasnowolnienie osoby starszej może ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Wraz z wnioskiem w tej sprawie należy złożyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Wzór wniosku o ubezwłasnowolnienie osoby starszej