Podział majątku spadkowego

Podział majątku spadkowego przed notariuszem i w sądzie

Postanowienie o nabyciu spadku może okazać się niewystarczające, bo jeśli jest kilku spadkobierców, to konieczny będzie podział majątku spadkowego.

Podział majątku spadkowego przed notariuszem

Podział majątku spadkowego może być przeprowadzony u notariusza i będzie to możliwe, gdy spadkobiercy zgadzają się na określony podział. Wtedy notariusz sporządza umowę w formie aktu notarialnego, którego wypis dostanie każdy ze spadkobierców.





Jeśli w skład spadku wchodzi nieruchomość, to notariusz wysyła wtedy także odpis do wydziału ewidencji gruntów, urzędu skarbowego oraz wydziału ksiąg wieczystych. 

Będzie to podstawą dla urzędów i sądów do dokonania zmian, wpisując spadkobierców jako współwłaścicieli nieruchomości.

Koszt aktu notarialnego zależy od wartości spadku.

Do notariusza należy zabrać:

• postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz
• dokumenty, które potwierdzą, ze zmarły spadkodawca był właścicielem majątku (np. aktualny odpis księgi wieczystej, umowę kupna-sprzedaży).

Podział majątku spadkowego przed sądem

Jeżeli między spadkobiercami nie ma zgody co do podziału pozostawionego majątku, to sprawa musi trafić do sądu.

Uwaga! Sądem właściwym będzie sąd okręgowy, w którego okręgu znajduje się odziedziczony majątek.

Wniosek może być złożony w dowolnym terminie, bo prawo do wystąpienia o dział spadku nie ulega przedawnieniu. Należy do niego dołączyć postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku oraz wykaz przedmiotów spadkowych wraz z propozycją podziału majątku spadkowego.

Uwaga! Obowiązkowo należy również wnieść opłatę w wysokości 500 zł (300 zł w wypadku zgodnego planu podziału) lub 1000 zł (500 zł przy zgodnym planie podziału) - jeśli dział spadku połączony jest ze zniesieniem współwłasności.

Sąd może przyznać majątek tylko jednemu ze spadkobierców, nakazując mu spłatę pozostałych lub zarządzić sprzedaż poszczególnych składników majątku i podzielenie  kwoty między wszystkich spadkobierców.

Uwaga! Po dziale spadku dokonanym przed sądem sam musisz dopełnić formalności związanych z powiadomieniem odpowiednich urzędów o zmianie właściciela nieruchomości.

Wzór wniosku o podział spadku

Umowny podział majątku spadkowego

Jeżeli spadkobiercy chcą szybko podzielić między sobą majątek spadkowy, to porozumienie co do sposobu podziału spadku i zawarcie umowy jest najprostszą i najszybszą metodą podziału spadku.

Uwaga! W tym przypadku potrzebna jest pełna zgoda wszystkich osób, które zostały powołane do dziedziczenia, jeżeli choć jeden ze spadkobierców nie wyrazi zgody, to sprawą będzie musiał zająć się sąd.

Spadkobiercy muszą także osobami, które swobodnie podejmują decyzję (nie mogą to być osoby upośledzone, nie mogą mieć nawet częściowych zaburzeń psychicznych, nie mogą pozostawać w błędzie ani działać pod wpływem groźby - wyjątkiem jest tutaj pozostawanie wszystkich spadkobierców w uzasadnionym błędzie, ale ta kwestię rozstrzygnął już sąd).

Co powinna zawierać umowa o dział spadku?

Umowa, która dotyczy podziału majątku spadkowego powinna przede wszystkim zawierać informacje o zapisach, darowiznach, udziałach w gospodarstwie rolnym oraz zawierać wszystkie uzgodnienia finansowe pomiędzy spadkobiercami, a więc np. : kto komu daje wynagrodzenie za korzystanie z danej rzeczy lub kto płaci za niezbędne naprawy rzeczy itd.

Umowa o podział majątku spadkowego powinna także zawierać w sytuacji, gdy spadkodawca posiadał długi, informacje o tym, który ze spadkobierców je spłaci np:

"[...]Jan Nowak płaci dług wierzycielowi Markowi Baranowi, a Magdalena Nowak płaci dług Annie Kowalskiej"

lub, który ze spadkobierców zrzeka się przedmiotów należących do spadku.

W sytuacji, gdy do majątku spadkowego należy nieruchomość, użytkowanie wieczyste lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, umowę należy sporządzić w formie aktu notarialnego. W innych przypadkach można zawrzeć ją  w zwykłej formie, a więc sporządzić ją na kartce papieru i podpisują ją spadkobiercy, a notariusz powinien poświadczyć podpisy złożone pod umową.

Spadkobiercy mogą w umowie o podział majątku spadkowego dokonać podziału całego lub części spadku. W tym drugim przypadku ta część, którą nie podzielą, może być podzielona poprzez spisanie kolejnej umowy (uzupełniającej) lub podziałem może zająć się sąd.

Wzór umowy o dział spadku