Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy - komu przysługuje?

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje w przypadku konieczności
sprawowania opieki nad:

• zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, albo z powodu porodu, choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej małżonka
• stale opiekującego się dzieckiem;
• chorym dzieckiem w wieku do 14 lat;
• chorym dzieckiem w wieku powyżej 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny (za członków rodziny uważa się małżonka, rodziców, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo).

Prawo do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem przysługuje na równi matce i ojcu dziecka. Zasiłek opiekuńczy wypłacany jest  tylko jednemu z rodziców – temu, który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę za dany okres.

Zasiłek opiekuńczy  przysługuje nie tylko z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem własnym, ale również z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem małżonka, dzieckiem przysposobionym, a także dzieckiem obcym, przyjętym na wychowanie i utrzymanie.

W przypadku gdy pracująca matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński w okresie 8 tygodni po porodzie, przebywa w szpitalu i stan zdrowia uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad dzieckiem, pracującemu ojcu dziecka albo innemu członkowi najbliższej rodziny, który przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy za okres pobytu matki dziecka w szpitalu.

Okres wypłaty zasiłku opiekuńczego

Zasiłek opiekuńczy wypłacany jest:

• nie dłużej niż przez okres 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi zdrowymi do lat 8 i chorymi do lat 14 - przez okres do 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad chorymi dziećmi w wieku powyżej 14 lat lub innymi członkami rodziny.

Uwaga! Łącznie zasiłek opiekuńczy może być wypłacany przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym.

Niezależnie od określonych wyżej wymiarów, w przypadku gdy pracująca matka dziecka, pobierająca zasiłek macierzyński w okresie 8 tygodni po porodzie, przebywa w szpitalu, pracującemu ojcu dziecka lub innemu członkowi rodziny przysługuje za okres jej pobytu w szpitalu dodatkowy zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 8 tygodni, tj. do 56 dni, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 8 tygodni życia.

Wysokość zasiłku opiekuńczego

Zasiłek opiekuńczy jest wypłacany w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Dokumenty wymagane do przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego

Przyznanie i wypłata zasiłku opiekuńczego następują po złożeniu przez ubezpieczonego wniosku o ten zasiłek, na formularzu ZUS Z-15, oraz innych dowodów potwierdzających konieczność sprawowania opieki.

Dokumentem, który stanowi podstawę wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny jest zaświadczenie lekarskie, które powinno być wystawione na formularzu ZUS ZLA.

Uwaga! Ubezpieczony jest zobowiązany złożyć wymienione zaświadczenie w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania. W razie niedotrzymania tego terminu, zasiłek opiekuńczy jest obniżany o 25% za okres od ósmego dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego.

Dokumentem, który jest  wymaganym do wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do lat 8 jest:

• w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko – oświadczenie ubezpieczonego w tej sprawie;
• w sytuacji izolacji dziecka z powodu podejrzenia o nosicielstwo zarazków choroby zakaźnej – decyzja właściwego inspektora sanitarnego zarządzającego izolację;
• w przypadku porodu, choroby lub pobytu małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej – zaświadczenie lekarskie, wystawione na zwykłym blankiecie.

Dokumentami do wypłaty zasiłku opiekuńczego przysługującego ubezpieczonemu ojcu dziecka lub innemu członkowi najbliższej rodziny, w przypadku pobytu ubezpieczonej matki dziecka pobierającej zasiłek macierzyński w okresie 8 tygodni po porodzie w szpitalu, są:
zaświadczenie lekarskie o pobycie ubezpieczonej matki dziecka w szpitalu oraz
oświadczenie o pobieraniu przez ubezpieczoną matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego w okresie 8 tygodni po porodzie.

Jeżeli zasiłek opiekuńczy jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, należy złożyć dodatkowo zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3 (w przypadku pracowników) lub ZUS Z-3a (w przypadku pozostałych ubezpieczonych).

Podstawa wymiaru zasiłku opiekuńczego

Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku.

Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego stanowi wynagrodzenie pracownika, tj. przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.

W podstawie wymiaru nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo (wypłacanych) za okres pobierania zasiłku opiekuńczego.

W przypadku ubezpieczonych innych niż pracownicy podstawę wymiaru omawianych zasiłków stanowi przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku opiekuńczego.

Za przychód uważa się kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tej podstawy wymiaru.

Jeżeli okres zatrudnienia (ubezpieczenia) jest krótszy niż 12 miesięcy kalendarzowych, podstawę wymiaru ustala się z faktycznego okresu zatrudnienia (ubezpieczenia), za pełne kalendarzowe miesiące.