Podział mieszkania po rozwodzie - jak podzielić mieszkanie?

Jak wygląda podział mieszkania po rozwodzie?

Rozwodzący się mogą podzielić majątek na trzy sposoby: zrobić to samemu, przy pomocy sądu lub u notariusza. Gdy majątek jest niewielki, to można podzielić go samemu. Bierze się swoją część (np. jedno lodówkę, drugie pralkę) i można się rozejść każde w swoją stronę.

Gdy rozwodzący się małżonkowie dorobili się większego majątku, to podzieli ich sąd.

Wyrok rozwodowy musi jasno określić, w jaki sposób po rozwodzie strony będą korzystać ze wspólnego mieszkania (chyba, że rozwodzący sobie tego nie życzą, bo od wielu lat już nie mieszkają razem lub doszli do porozumienia co do podziału wspólnego majątku dorobkowego.

Uwaga! Wydane przez sąd orzeczenie o sposobie korzystania  ze wspólnego mieszkania ma charakter tymczasowy, ale może trwać latami.

W sytuacji, gdy mieszkanie ma minimum dwa pokoje, każda ze stron dostaje po jednym, jednak ten z małżonków, któremu sąd przyzna pieczę nad dziećmi, ma prawo do większej izby.

Z kuchni, łazienki strony mają prawo korzystać wspólnie (chyba, że mieszkanie lub dom mają dwie łazienki i kuchnie - wtedy każdy z małżonków dostaje swoje).

Gdy małżonkowie posiadają mieszkanie jednoizbowe i nie można ich rozdzielić, sąd w wyroku rozwodowym formułuje nakazy i zakazy (np. przyjmowania gości). Sąd może także wskazać przedmioty wyposażenia pokoju, z których małżonkowie będą odrębnie korzystać, a także te, z których będą korzystać wspólnie.

Jeżeli wspólne dzieci stron wyprowadzą się na swoje lub matka (ojciec) jednego z rozwiedzionych zachoruje i będzie wymagać całodobowej opieki, to strony mają prawo zwrócić się do sądu o zmianę w sposobie korzystania z wspólnego mieszkania.

Kto opłaca rachunki za mieszkanie i w jakiej części?

Sąd nie zajmuję się zasadniczo ta spraw, jednak, gdy strony złożą zgodny wniosek, to może on poczynić również takie ustalenia (np. nakazać udział procentowy w opłatach za czynsz i media). Jeżeli jedno nie chce płacić, to drugie musi wytoczyć osobną sprawę sądową.

Sąd może także orzec eksmisję uciążliwego małżonka, gdy ten się awanturuje, używa przemocy, sprowadza do domu konkubentów lub kompanów do zabawy.

Jeżeli mieszkanie jest wspólną własnością małżonków, to według Sądu  Najwyższego, w uzasadnionych przypadkach jeden z nich może domagać się eksmisji drugiego, gdy jego spokój, zdrowie, a nawet życie są zagrożone.

Uwaga! Eksmisja nie może dotyczyć małżonka, który jest właścicielem mieszkania (należy do jego osobistego majątku). Nie można także eksmitować z mieszkania służbowego lub kwatery wojskowej, jeśli zostały przydzielone tylko temu małżonkowi.

Eksmisja nie będzie oznaczała utraty jakichkolwiek praw do mieszkania przez wyrzuconego małżonka. Przy podziale majątku będzie on miał prawo do spłaty z należącej do niego części lokalu lub do zwrotu nakładów, które zostały poniesione na jego remonty.

Podział mieszkania przez sąd

W sytuacji, gdy strony rozwodu są zgodne co do tego, do kogo będzie należało mieszkanie, to sąd może załatwić te sprawę przy rozwodzie. Może to zrobić na dwa sposoby.

Po pierwsze: jeden z małżonków zostaje w mieszkaniu, a drugi wyprowadza się bez żądania dostarczenia mu mieszkania zamiennego lub pomieszczenia zastępczego.

Po drugie: są dokonuje sprawiedliwego podziału mieszkania między małżonków. Każde dostaje swój udział, którym ma prawo dowolnie dysponować, a więc: sprzedać, darować, zapisać w spadku.

W przypadku braku porozumienia w sprawie podziału między sobą wspólnego mieszkania - małżonkowie będą musieli założyć osobną sprawę.

Podział mieszkania komunalnego

Prawo najmu przysługuje obojgu małżonkom, choćby uzyskał je tylko jeden z nich. Artykuł 680¹ kodeksu cywilnego mówi, że małżonkowie bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe (np. podpisana intercyza)  są najemcami lokalu, gdy służy on zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny, a także, gdy umowę najmu podpisano już po ślubie.

Uwaga! Rozwód, separacja, intercyza nie przerywają wspólnego najmu. Prawo najmu będzie przysługiwało nawet po eksmisji lub wymeldowaniu. Każdy z małżonków z najemcy staje się współnajemcą.

Mieszkanie może być przyznane przez sąd jednemu z małżonków, z tym, że zostanie na niego nałożony obowiązek spłaty drugiego. Małżonek, który zostanie w mieszkaniu, będzie musiał wypłacić drugiemu połowę różnicy między czynszem wolnym, jaki obowiązuje w jego mieście lub dzielnicy, czynszem regulowanym, który płaci, pomnożonym przez hipotetyczny okres trwania najmu. Okres ten zostanie ustalony przez sąd.

Podział mieszkania spółdzielczego według "starego" prawa spółdzielczego

Mieszkanie spółdzielcze (lokatorskie, własnościowe), które przydzielono małżonkom za "starego" prawa spółdzielczego, które zmieniono w 2003 r.  jest traktowane przy rozwodzie podobnie do lokali komunalnych. Zawsze wchodziło do majątku dorobkowego obojga małżonków (nawet, gdy zostało,przydzielone jednemu z nich), także w przypadku rozdzielności majątkowej (tzw. własność przymusowa, bez względu na to, który z małżonków był członkiem spółdzielni, i z czyich pieniędzy został zapłacony wkład mieszkaniowy lub budowlany).

Mieszkanie lokatorskie może zostać podzielone na trzy sposoby:

• przekształcenie w odrębna własność, sprzedaż i podzielenie się pieniędzmi;
• wystąpienie do spółdzielni o zamianę na dwa mniejsze (tutaj może to być niewykonalne, gdy spółdzielnia nie dysponuje lokalami na zamianę);
• sprawą zajmie się sąd, który przydzieli mieszkanie jednej ze stron, a drugie przyzna prawo do spłaty. 

Przyjmuje się, że jest to połowa kwoty, którą spółdzielnia musiałby zwrócić w sytuacji, gdyby wygasło prawo lokatora do mieszkania.

Podział mieszkania spółdzielczego według nowego prawa

Gdy mieszkanie spółdzielcze zostało przydzielone stronom po 15 stycznia 2003 r. (wtedy uchylono przepis wprowadzający przymusową współwłasność mieszkań spółdzielczych) lub zostało ono kupione na rynku wtórnym, to podział takiego mieszkania będzie wyglądał zupełnie inaczej.

Najczęściej potrzebna będzie spłata.

W sytuacji, gdy życie rozwodników pod jednym dachem jest niemożliwe lub jedno z nich wyprowadzi się z mieszkania, to obowiązkiem drugiego jest go spłacić.

Uwaga! Podział nie musi być równy. Gdy jednej ze stron się spieszy, to może się zadowolić mniejszą kwotą, na więcej pieniędzy trzeba będzie poczekać do czasu sprzedaży mieszkania. Wtedy będą pieniądze na spłatę.

Zdarzają się przypadki (bardzo rzadko), gdy przepisy budowlane na to pozwalają, a spółdzielnia lub wspólnota wyrażą zgodę, że mieszkanie można przerobić na dwa mniejsze samodzielne lokale. Wówczas spłata się nie należy.

Nakłady do rozliczenia przy podziale mieszkania 

Bywa, że majątki osobiste i majątek wspólny małżonków "wymieszały się"

W takiej sytuacji, jeśli większość pieniędzy na mieszkanie pochodziła z majątku osobistego małżonka, to jest no jego własnością. Warunkiem jest tutaj znaczna dysproporcja między środkami, które pochodzą z majątku odrębnego i wspólnego.

Koszt podziału majątku w sądzie

Podział majątku wspólnego w sądzie kosztuje 1 000 zł bez względu na wartość dzielonych dóbr. W przypadku zgody co do podziału majątku, opłata sądowa wynosi tylko 300 zł.

To Ci może pomóc 

Jedyny taki poradnik na rynku eBooków – 162 strony wiedzy prawnej, 13 wzorów pism, w tym 2 wzory pozwu o rozwód. Jeśli planujesz rozwód lub separację, masz problemy z alimentami, nie wiesz, jak postępować na sprawie rozwodowej – ten poradnik jest dla Ciebie. Pamiętaj, nieznajomość prawa szkodzi! - Kliknij i sprawdź»   

Czeka Cię podział majątku wspólnego? Boisz się, bo nie wiesz, ile to kosztuje, jak przeprowadzić taki podział i jak nie stracić mieszkania, samochodu ani oszczędności swojego życia? Dzięki eBookowi Podział majątku wspólnego małżonków autorstwa doświadczonego prawnika Karola Jokiela dowiesz się, jak SAMEMU (bez kosztownej pomocy prawnika!) przeprowadzić korzystny dla Ciebie podział majątku. Znajdziesz tu też potrzebne wnioski: wniosek o podział majątku wspólnego oraz wzór umowy o podział majątku wspólnego. - Kliknij i sprawdź»