Odpowiedzialność za długi - kiedy odpowiadamy?

Kiedy odpowiadamy za długi bliskich?

W naszym prawie jest generalna zasada: za długi odpowiada ten, kto je zaciągnął, ale jak przy każdej zasadzie - są też wyjątki. Takim wspólnym zobowiązaniem mogą być np. opłaty czynszowe.

Uwaga! Za ich regularną i terminową zapłatę odpowiada czasem nie tylko osoba, która ma tytuł prawny do lokalu, ale i bliscy. Warto zatem wiedzieć, jak to wygląda w praktyce, gdy mieszkanie zajmują małżonkowie lub dorosłe dzieci i rodzice? I co z opłatami za prąd, gaz itp.? Kto ma obowiązek je regulować?

Odpowiedzialność za długi: zadłużenie w opłacie czynszu

Mieszkanie komunalne 1: mąż i żona już w trakcie małżeństwa otrzymali z gminy prawo najmu lokalu komunalnego.

W takiej sytuacji gdy powstaną zaległości w opłatach czynszowych, gmina może żądać spłaty całości zadłużenia od każdego z małżonków, bez względu na to, kto z nich podpisał umowę o najem.

Mieszkanie komunalne 2: dorosłe dzieci mieszkają z rodzicami lub małżonkowie u teściów.

Tutaj, gdy powstaną zaległości w czynszu, to obowiązek ich uiszczania należy do wszystkich dorosłych mieszkających razem w tym mieszkaniu.

Uwaga! Również do dzieci najemcy, które ukończyły 18. rok życia. Gmina może żądać zapłaty także od tych osób.

Jak się bronić?

Gdy rodzina znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji (bezrobocie, choroba), to wtedy można wystąpić do gminy o umożliwienie odpracowania zadłużenia.

Mieszkanie spółdzielcze: za opłatę czynszu odpowiada przede wszystkim:

• osoba posiadająca spółdzielcze prawo do lokalu i będąca członkiem spółdzielni;
• właściciel lokalu (jeśli mieszkanie jest własnościowe).

Uwaga! Gdyby te osoby nie regulowały czynszu, spółdzielnia może żądać go też od innych osób dorosłych mieszkających razem, z wyjątkiem pełnoletnich dzieci najemcy lub właściciela lokalu, jeśli nadal się uczą lub są niepełnosprawne.

Jak się bronić?

Należy sprawdzić w statucie spółdzielni, czy przewiduje on możliwość rozłożenia długu na raty, a jeśli tak, można o to wystąpić do zarządu spółdzielni.

Mieszkanie własnościowe z budynku wspólnoty: należności za utrzymanie takiego mieszkania (czynsz, fundusz remontowy) to zobowiązanie osobiste jego właściciela. Gdy powstaną zaległości w opłatach, to wspólnota może dochodzić ich tylko od właściciela lokalu, a nie od osób, które w nim mieszkają.

Uwaga! Jeśli mieszkanie jest wspólną własnością męża i żony (z udziałami po 1/2), odpowiadają za zaległości po połowie.

Jak się bronić?

Jeśli wspólnota wniosła już sprawę do sądu i wydal on nakaz zapłaty, dłużnik może jeszcze wnieść sprzeciw (jeśli w  międzyczasie spłacił np. część długu).

Odpowiedzialność za długi: zadłużenie w opłatach za prąd, gaz, telefon...

Za zaległości w opłatach za energię (prąd, gaz) i abonament RTV są odpowiedzialni oboje małżonkowie, nawet wówczas, gdy tylko jeden z nich podpisywał umowę.

Uwaga! Media te służą bowiem "zaspokojeniu zwykłych potrzeb rodziny" (podstawa prawna: art. 30 ust. 1 kodeksu rodzinnego).

Jak się bronić?

Jeśli rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, to można wtedy wystąpić do sprzedawcy energii o rozłożenie płatności na raty.

Istnieje tez możliwość rozłożenia na raty zaległości w abonamencie (lub umorzenie długu). Wniosek trzeba wysłać na adres: Biuro Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Departament Budżetu i Finansów, Skwer Kardynała Stefana Wyszyńskiego 9; 01-015 Warszawa.

Długi za telefon komórkowy spłaca ten małżonek, który podpisał umowę z operatorem (chyba że telefon służy im obojgu).

Odpowiedzialność za długi: poręczenie za kredyt

Dla przykładu: rodzice poręczyli kredyt dla ich dziecka. Jest to ryzykowne, zwłaszcza gdy kredyt jest wysoki, bo gdyby dziecko przestało go spłacać, bank odezwie się do nich.

Jak się bronić?

Należy wcześniej pomyśleć o zmniejszeniu ryzyka poręczenia.

Uwaga! Jeśli rodzice chcą poręczyć kredyt dziecku, lepiej niech zrobi to tylko jeden z nich. W razie problemów ze spłata kredytu, komornik nie będzie mógł zająć mieszkania należącego do obojga.

Odpowiedzialność za długi: kredyty (pożyczki) małżonków

Za długi małżonka nie odpowiadamy, jeśli pożyczał bez naszej zgody i wiedzy. Wtedy sam spłaca długi, których narobił - komornik może zając część jego wynagrodzenia (zostawi tylko równowartość minimalnej pensji).

Uwaga! Komornik nie ma prawa zająć nic więcej z majątku wspólnego ani z naszego majątku osobistego.

Można odpowiadać za długi, o ile wyraziliśmy zgodę na kredyt. Zgoda może być nawet ustna (ale wtedy wierzyciel, np. bank, będzie miał większe trudności we wszczęciu przeciwko nam postępowania). Komornik może się domagać się spłaty długu z majątku wspólnego.

Uwaga! Za spłatę kredytu mieszkaniowego odpowiadają zazwyczaj oboje małżonkowie, gdyż banki i firmy pożyczkowe, nim udzielą takiego kredytu, żądają z reguły zgody męża i żony.