Przejdź do głównej zawartości

Dziedziczenie mieszkania komunalnego

Zasady dziedziczenia mieszkania komunalnego i innych mieszkań

Przepisy wprawdzie nie pozwalają na dziedziczenia mieszkania komunalnego (jest ono własnością gminy), jednak niektóre osoby z rodziny zmarłego głównego najemcy mają prawo starać się o podpisanie z gminą umowy najmu na siebie.





Są to:
  • wdowa, wdowiec;
  • dzieci zmarłego i ich małżonkowie;
  • konkubina, konkubent zmarłego;
  • inne osoby, wobec których zmarły najemca miał obowiązek alimentacyjny (np. wnuki, jeśli zmarły dziadek płacił na nie alimenty).
Uwaga! Trzeba powiadomić urząd gminy o śmierci najemcy oraz złożyć wymagane dokumenty i wniosek o najem.

Jakie warunki muszą być spełnione?

By wymienione wyżej osoby uzyskały prawo najmu, muszą zamieszkiwać z najemcą do dnia jego śmierci.
Uwaga! Chodzi tutaj o faktyczne przebywanie w tym mieszkanie, nie tylko o meldunek, bo gmina to sprawdzi. Zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy i pracownik gminy wypyta sąsiadów, czy osoba, która stara się o najem mieszkała z najemcą do jego śmierci.
Gdyby gmina nie zezwoliła nam na dalsze zamieszkiwanie w lokalu komunalnym, mimo że jesteśmy uprawnieni, możemy skierować do sądu pozew o ustalenie prawa do najmu po zmarłym (opłata sądowa 200 zł).
Uwaga! Jeśli nie będzie nas stać na opłatę, możemy złożyć razem z pozwem wniosek o zwolnienie od kosztów.

Zwrot nakładów

Gdyby nie udało się zatrzymać mieszkania, warto walczyć o zwrot nakładów, które zostały poniesione na remonty. W tym celu należy złożyć wniosek do gminy (opisać, co zostało zrobione i kiedy oraz dołączyć rachunki. Jeśli gmina nie zwróci pieniędzy, to wtedy pozostaje odzyskanie ich na drodze sądowej.

Podstawa prawna:
art. 691 (prawo najmu) i 498 k.c. (zwrot nakładów), DzU 16/64, poz. 93.

Dziedziczenie innych mieszkań

Dziedziczenie mieszkania spółdzielczego lokatorskiego

Mieszkania spółdzielczego lokatorskiego nie można nabyć w spadku po zmarłym lokatorze, bo jest ono własnością spółdzielni mieszkaniowej, ale niektóre osoby mogą nadal w nim mieszkać.

Uprawnionymi do dalszego zamieszkiwania w pierwszej kolejności są:
  • małżonek zmarłego lokatora;
  • jego dzieci;
  • inne osoby bliskie (tylko jeśli lokator był bezdzietny i stanu wolnego).
Z chwilą śmierci jednego z małżonków prawo do mieszkania lokatorskiego przypada drugiemu., a jeśli nie jest on członkiem spółdzielni, to by zachować mieszkanie, powinien w terminie jednego roku od dnia śmierci małżonka złożyć w spółdzielni deklarację członkowską.
Uwaga! Jeśli tego nie zrobi, spółdzielnia powinna wyznaczyć mu dodatkowy termin - 6 miesięcy.

Jest kilku chętnych na mieszkanie

Jeżeli żona i dzieci chcą przejąć mieszkanie lokatorskie po mężu i ojcu, to wtedy sąd zadecyduje, kto uzyska to prawo, ale jeśli nikt z zainteresowanych nie założy sprawy w sądzie - mimo że spółdzielnia wyznaczy na to termin - spółdzielnia o tym zdecyduje.

Wkład mieszkaniowy

Każdy lokator, gdy dostawał najem na mieszkanie lokatorskie, musiał wpłacić tzw. wkład mieszkaniowy.
Uwaga! Wkład mieszkaniowy podlega dziedziczeniu.
Jednak żeby spółdzielnia zwróciła pieniądze, trzeba mieć postanowienie sądu o nabyciu spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza.

Podstawa prawna: art. 14 ust. 1 art 15 ust. 2 i 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (DzU nr 4/2001, poz. 27 ze zmianami).

Dziedziczenie mieszkania pracowniczego

Kiedyś niektóre przedsiębiorstwa dawały swoim pracownikom tzw. mieszkania pracownicze (zakładowe). Było to najem, a nie własność. Prawo rodziny pracownika do takiego mieszkania regulują przepisy.

Mieszkanie kolejowe

Prawo do nabycia mieszkania, które należy do PKP mają osoby zajmujące lokal na podstawie umowy najmu. Po śmierci najemcy w mieszkaniu mogą zamieszkiwać i starać się o wykup:
  • małżonek tego pracownika;
  • jego dzieci;
  • rodzice i rodzeństwo;
  • osoba, która pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą, czyli konkubina, konkubent. 
Podstawa prawna: art. 42.1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (DzU 84/00, poz. 948 ze zm.).

Mieszkanie od Lasów Państwowych

Pracownicy oraz byli pracownicy mający co najmniej 3-letni okres zatrudnienia w Lasach Państwowych, mają pierwszeństwo nabycia lokali. To prawo należy się też bliskim zmarłego pracownika, którzy razem z nim mieszkali:
  • małżonkowi;
  • dzieciom oraz
  • rodzicom. 
Podstawa prawna: art. 40a.1. ust.4 ustawy o lasach (DzU nr 101/1991, poz. 444 ze zm.).

Komentarze

Najchętniej czytane w tym roku

Jak napisać pełnomocnictwo? Wzór i instrukcja

✍️ Jak napisać pełnomocnictwo? Wzór i kompleksowa instrukcja prawno-biznesowa Delegowanie uprawnień to fundament efektywnego zarządzania czasem i procesami – niezależnie od tego, czy audytujesz zatrudnienie w dużej korporacji, czy po prostu wyjeżdżasz na dłuższy urlop i potrzebujesz kogoś do odbioru poleconej korespondencji. Sporządzenie pełnomocnictwa wydaje się czynnością trywialną, jednak braki formalne, niewłaściwy zakres umocowania czy brak odpowiedniej formy notarialnej regularnie paraliżują transakcje i wywołują uśmiech politowania w urzędach administracji państwowej. Zarządzając na co dzień obiegami dokumentów kadrowych i firmowych, doskonale widać, jak potężny chaos organizacyjny wywołuje jedno wadliwe oświadczenie woli. W tym eksperckim kompendium przeprowadzimy Cię przez zasady tworzenia niezawodnego pełnomocnictwa, które rygorystycznie zabezpieczy Twoje interesy w każdej sytuacji życiowej i biznesowej. 📌 Czym dokładnie jest pełnomocnic...

Upoważnienie do odbioru – jak napisać upoważnienie?

Upoważnienie do odbioru Nie zawsze możesz dopilnować osobiście wszystkich formalnych spraw. Jeśli ktoś ma to zrobić za Ciebie, potrzebuje upoważnienia.

Wniosek o odszkodowanie za wypadek przy pracy: Wzór i ZUS [2026]

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS za wypadek przy pracy. Jak skompletować dokumentację i złożyć wniosek? (+ Wzór) Nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną – tak w skrócie definiuje się wypadek przy pracy. Gdy do niego dojdzie, zdrowie pracownika jest absolutnym priorytetem, ale tuż po opanowaniu sytuacji kryzysowej do akcji wkraczają bezwzględne formalności kadrowo-prawne. Aby poszkodowany mógł sprawnie otrzymać jednorazowe odszkodowanie z ZUS, niezbędne jest bezbłędne przeprowadzenie wewnętrznego postępowania wyjaśniającego i staranne sporządzenie protokołu powypadkowego. Błędy i niespójności popełnione na tym wczesnym etapie nieuchronnie prowadzą do opóźnień lub całkowitej odmowy wypłaty świadczeń ze strony organu rentowego. W tym wyczerpującym poradniku krok po kroku omawiamy całą ścieżkę biurokratyczną i udostępniamy gotowy wzór wniosku, gwarantujący zgodność z surowymi wymogami ZUS. Spis treści (Rozwiń, aby nawigować) 1. ...

Indywidualny rozkład czasu pracy: Wzór wniosku i zasady KP

📄 Wniosek o indywidualny rozkład czasu pracy (Art. 142 KP): Kiedy szef musi się zgodzić? Darmowy wzór Sztywne godziny pracy od 8:00 do 16:00 w wielu branżach odchodzą do lamusa. Coraz więcej zatrudnionych chce łączyć karierę z opieką nad dziećmi, studiami czy po prostu własnym rytmem dnia. Z pomocą przychodzi indywidualny rozkład czasu pracy , usankcjonowany w art. 142 Kodeksu pracy . Złożenie odpowiedniego wniosku pozwala na dopasowanie harmonogramu do prywatnych potrzeb, o ile nie zaburza to funkcjonowania firmy. Kto ma do tego bezwzględne prawo, a kiedy to tylko dobra wola pracodawcy? W jakich sytuacjach przełożony może legalnie odrzucić Twoje pismo, nie narażając firmy na kary z Państwowej Inspekcji Pracy? W tym artykule analizujemy prawne fundamenty, rozkładamy procedury HR na czynniki pierwsze i udostępniamy gotowy wzór wniosku do skopiowania jednym kliknięciem. 📖 Spis treści artykułu (Kliknij, aby rozwinąć...

Lista obecności pracowników i plan urlopów - wzory

Lista obecności pracowników i plan urlopów – wzory, zasady i obowiązki pracodawcy (Kompendium 2026) Zarządzanie zespołem to nie tylko sztuka motywowania, wyznaczania celów i delegowania zadań. To także żmudna, lecz absolutnie niezbędna administracja kadrowa, która stanowi kręgosłup każdej legalnie działającej firmy. Choć cyfryzacja procesów HR postępuje w zawrotnym tempie, a rok 2026 przynosi nowe wyzwania technologiczne (w tym upowszechnienie pracy hybrydowej i zdalnej, a także pracy platformowej), fundamenty prawa pracy pozostają niezmienne: każdy pracodawca musi wiedzieć, kto w danej chwili świadczy pracę, a kto korzysta z zasłużonego odpoczynku. Prawidłowe prowadzenie listy obecności oraz rzetelny plan urlopów to nie tylko kwestia dobrej organizacji wewnętrznej czy kultury organizacyjnej. To przede wszystkim twardy wymóg prawny. Zaniedbanie w tym obszarze to najprostsza droga do mandatu z Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), przegranych procesów sądowych o nadgodziny, a t...