Zasiłek chorobowy ZUS

Komu przysługuje zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym – obowiązkowo lub dobrowolnie.

W przypadku niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową zasiłek chorobowy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, nawet jeśli nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu.

Pracownikom zasiłek chorobowy przysługuje począwszy od 34 dnia, a w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50 rok życia – począwszy od 15 dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. Za okres do 33 dni lub odpowiednio do 14 dni, zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę. Czternastodniowy okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby ma zastosowanie od następnego roku kalendarzowego po roku, w którym pracownik ukończył 50 rok życia.

Jeśli przyczyną niezdolności do pracy z powodu choroby jest wypadek przy pracy lub choroba zawodowa, pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Zasiłek ten przysługuje nawet wtedy, gdy pracownik nie wykorzystał jeszcze okresu 33 lub 14 dni wypłaty wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę.

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu po upływie tzw. okresu wyczekiwania. Okres ten wynosi 30 dni dla osób podlegających ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo oraz 90 dni dla osób podlegających temu ubezpieczeniu dobrowolnie.

Do okresu ubezpieczenia, od którego uzależnione jest prawo do zasiłku chorobowego, zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni albo jest spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej.

Prawo do zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania przysługuje:

• absolwentom szkół, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
• ubezpieczonym, których niezdolność do pracy spowodowana została chorobą zawodową, wypadkiem przy pracy albo w drodze do pracy lub z pracy,
• ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,
• posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego lub odpowiednio wypadkowego.

Zasiłek chorobowy przysługuje także z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, jeżeli niezdolność ta trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:

•  nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego (wypadkowego) albo 
•  nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego (wypadkowego) – w razie choroby zakaźnej lub innej choroby, której objawy ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Zasiłek chorobowy za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego (wypadkowego) nie przysługuje, gdy osoba niezdolna do pracy:

• ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
• kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń z tytułu choroby,
• jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
•  nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia z powodu nieprzepracowania wymaganego ustawą okresu wyczekiwania,
• podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników,
• jeżeli ubezpieczenie ustało po wyczerpaniu pełnego okresu pobierania zasiłku chorobowego.

Zasiłek chorobowy nie przysługuje:

• za okresy, w których ubezpieczony zachowuje prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
• w okresie urlopu bezpłatnego, wychowawczego, tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności,
• jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia,
• za okres pierwszych pięciu dni, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu,
• w przypadku niewłaściwego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy.

Osobom prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym oraz duchownym będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenie zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługuje w razie występowania – w dniu wypadku lub w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej – zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 6,60 zł. Zasiłek nie przysługuje do czasu spłaty całości zadłużenia. Jeżeli spłata całości zadłużenia nastąpi po upływie 6 miesięcy, ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku od dnia spłaty całości zadłużenia. Prawo do zasiłku za okres przed tą datą ulega przedawnieniu.

Okres wypłaty zasiłku chorobowego

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres nie dłuższy niż 182 dni, a w przypadku gruźlicy oraz gdy niezdolność do pracy przypada na okres ciąży – przez okres nie dłuższy niż 270 dni.