Równoważny system czasu pracy

Równoważny czas pracy 

Równoważny system czasu pracy z przedłużeniem normy dobowej do 12 godzin

W tym systemie można pracować do 12 godzin na dobę, a dłuższa praca w poszczególne dni rekompensowana jest pracownikowi krótsza pracą w inne dniach lub dniami wolnymi.

Ogólny wymiar czasu pracy pracownika, który jest zatrudniony w tym systemie czasu pracy nie może jednak być wyższy od ogólnie obowiązującego dla wszystkich pracowników wymiaru czasu pracy, który obliczany jest zgodnie z regułami zawartymi w art. 130 Kodeksu pracy.

Uwaga! Warunkiem uzasadniającym zastosowanie takiego systemu czasu pracy jest rodzaj pracy lub jej organizacja, które wymagają dłuższej pracy w określone dni i pozwalają na krótszą pracę w innych dniach.

Ogólnie wskazane przez ustawodawcę warunki dopuszczalności tego systemu czasu pracy dają pracodawcom w praktyce dużą swobodę w jego stosowaniu i może on w taki systemie zaplanować pracownikowi np. w pierwszych dwóch tygodniach okresu rozliczeniowego prace po 12 godzin, a w kolejnych tygodniach zrekompensować to praca np. po 4 godziny na dobę lub dniami wolnymi od pracy.  Tak więc swoboda w kształtowaniu rozkładu czasu pracy pracownika jest w tym przypadku dosyć duża.

Uwaga! Pracownicy powinni wykonywać pracę zgodnie z rozkładem czasu pracy podanym do ich wiadomości w sposób przyjęty w danej firmie.

W tym systemie czasu pracy pracodawca ma obowiązek oczywiście zapewnić każdemu pracownikowi nieprzerwany odpoczynek dobowy i zatem w przypadku konieczności pracy w godzinach nadliczbowych pracownik, który w danym dniu pracował przez 12 godzin będzie mógł
świadczyć pracę nadliczbową jedynie przez 1 godzinę (12 godzin pracy + 1 godzina nadliczbowa +
+ 11 godzin dobowego odpoczynku = 24 godziny, tj. doba pracownicza).

System równoważny z przedłużeniem normy dobowej do 16 lub 24 godzin

Wprowadzenie przez pracodawcę tych systemów czasu pracy zależne jest od rodzaju prac, jakie mogą być w nich wykonywane.

W związku z tym istnieje możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do:

• 16 godzin przy pracach, które polegają  na dozorze urządzeń lub które są związane  z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy albo
• 24 godzin w przypadku prac, które polegają  na pilnowaniu mienia i ochronie osób, a także prac, które są wykonywane  przez pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych.

W obu tych systemach czasu pracy obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie pracownikowi równoważnego okresu odpoczynku w wymiarze, który odpowiada  wymiarowi przepracowanych godzin.

Uwaga! Odpoczynek ten musi być zapewniony pracownikowi bezpośrednio po okresie wykonywania pracy. 

W związku z tym wyłączona jest możliwość wykonywania pracy przez pracownika, który przepracował 16 lub 24 godziny pracy w godzinach nadliczbowych.

Dla przykładu:  jeżeli pracownik rozpoczął pracę o godz. 6.00 i pracował do godz. 22.00 (łącznie 16 godzin), to następnie musi mieć zapewniony bezpośrednio po tej pracy 16-godzinny odpoczynek, tj. w godz. od 22.00 do 14.00 następnego dnia. Dopiero zatem o godz. 14.00 będzie mógł ponownie podjąć pracę.