Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w 2026 roku
Ile wynosi wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w 2026 roku i przez ile dni pracodawca musi wypłacać pracownikowi pieniądze podczas choroby? Zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego co do zasady przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. W przypadku pracowników objętych szczególną regulacją dotyczącą wieku okres ten wynosi 14 dni. Standardowa wysokość wynagrodzenia chorobowego to 80% podstawy wymiaru, ale w niektórych sytuacjach pracownik otrzymuje 100%.
Prawidłowe naliczenie wynagrodzenia chorobowego wymaga jednak czegoś więcej niż pomnożenia pensji przez 80%. Dział kadr i płac musi uwzględnić okresy wcześniejszej choroby, ustalić podstawę świadczenia, prawidłowo odliczyć składki społeczne oraz rozliczyć wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca. W poradniku wyjaśniamy zasady obowiązujące w 2026 roku, przedstawiamy przykłady dla pensji 4806 zł, 5000 zł i 6000 zł brutto oraz pokazujemy, kiedy pracodawca przestaje finansować wynagrodzenie chorobowe, a pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego.
📑 Spis treści – kliknij, aby rozwinąć
⚖️ 1. Czym jest wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy?
Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, nazywane także wynagrodzeniem chorobowym, to świadczenie przysługujące pracownikowi w określonych przypadkach czasowej niezdolności do pracy.
Jego podstawą prawną jest art. 92 Kodeksu pracy.
Przepis ten zobowiązuje pracodawcę do finansowania określonego okresu niezdolności do pracy pracownika, zanim powstanie prawo do zasiłku chorobowego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wynagrodzenie chorobowe a zwykła pensja
Wynagrodzenie chorobowe nie jest zapłatą za faktycznie wykonaną pracę.
Pracownik otrzymuje je pomimo niewykonywania obowiązków służbowych, ponieważ ustawodawca przewidział ochronę jego dochodu w czasie choroby.
Nie oznacza to jednak, że kwota wynagrodzenia chorobowego zawsze będzie identyczna z miesięczną pensją zapisaną w umowie o pracę.
Standardowa wysokość świadczenia to 80% prawidłowo ustalonej podstawy, a nie 80% ostatniej wypłaty netto.
Kto finansuje wynagrodzenie chorobowe?
Wynagrodzenie chorobowe finansuje pracodawca z własnych środków.
Nie jest to zasiłek finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nawet jeśli jego wysokość oblicza się z zastosowaniem podobnych zasad.
Przy rozliczaniu absencji należy więc wyraźnie rozdzielać wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy.
👤 2. Komu przysługuje wynagrodzenie chorobowe w 2026 roku?
Prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy przysługuje przede wszystkim osobom zatrudnionym na podstawie stosunku pracy, jeżeli spełniają warunki ustawowe.
Dotyczy to pracowników wykonujących pracę na podstawie:
- umowy o pracę na czas nieokreślony;
- umowy o pracę na czas określony;
- umowy o pracę na okres próbny;
- innych podstaw nawiązania stosunku pracy przewidzianych przepisami.
Rodzaj umowy o pracę nie zmienia sam w sobie długości rocznego limitu wynagrodzenia chorobowego.
Czy wynagrodzenie chorobowe przysługuje od pierwszego dnia zatrudnienia?
Nie zawsze.
Art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy stanowi, że wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego.
Znaczenie ma zatem między innymi okres wyczekiwania, czyli okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.
W przypadku obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego okres ten wynosi zasadniczo 30 dni.
Przepisy pozwalają w określonych sytuacjach zaliczyć wcześniejsze okresy ubezpieczenia. Przewidują również wyjątki pozwalające nabyć prawo do świadczenia bez wyczekiwania.
Czy na umowie zlecenia przysługuje wynagrodzenie chorobowe?
Nie na zasadach określonych w art. 92 Kodeksu pracy.
Zleceniobiorca może uzyskać prawo do zasiłku chorobowego, jeśli podlega właściwemu ubezpieczeniu chorobowemu i spełnia ustawowe warunki.
W typowej sytuacji nie otrzymuje jednak wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez zleceniodawcę na podstawie art. 92 KP.
📅 3. Kiedy pracodawca wypłaca 33 dni wynagrodzenia chorobowego?
Podstawowy limit wynagrodzenia chorobowego wynosi 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym.
Nie chodzi o 33 dni robocze ani o 33 dni jednego zwolnienia lekarskiego.
Limit obejmuje łącznie odpowiednie okresy niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym.
Czy sumuje się kilka zwolnień lekarskich?
Tak.
Jeżeli pracownik chorował przez 10 dni w lutym, 8 dni w kwietniu i 15 dni we wrześniu, suma okresów wynosi 33 dni.
Za te okresy, zakładając spełnienie warunków ustawowych, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę.
Za dalszy okres choroby w tym roku może przysługiwać zasiłek chorobowy.
Przykład – trzy okresy choroby
| Okres choroby | Liczba dni | Łącznie |
|---|---|---|
| Luty | 10 | 10 |
| Kwiecień | 8 | 18 |
| Wrzesień | 15 | 33 |
Jeżeli pracownik ponownie zachoruje w listopadzie, nie uzyska nowego limitu 33 dni wynagrodzenia chorobowego.
Za dalszy okres niezdolności do pracy stosuje się przepisy o zasiłku chorobowym.
Czy soboty i niedziele wlicza się do limitu?
Tak. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, także za dni wolne od pracy.
Wynika to z art. 92 § 2 Kodeksu pracy.
Przy nieprzerwanym zwolnieniu obejmującym weekend należy więc uwzględniać również soboty i niedziele.
👥 4. Kiedy pracownikowi przysługuje tylko 14 dni wynagrodzenia chorobowego?
Ustawodawca przewidział krótszy okres finansowania choroby przez pracodawcę w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50 lat.
W ich przypadku roczny limit wynagrodzenia chorobowego wynosi 14 dni.
Istotna jest jednak szczególna zasada ustalania momentu, od którego zaczyna obowiązywać krótszy limit.
Czy limit 14 dni obowiązuje od dnia 50. urodzin?
Nie.
Zgodnie z art. 92 § 5 Kodeksu pracy skrócony limit obowiązuje od następnego roku kalendarzowego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat.
Oznacza to, że w roku ukończenia 50 lat pracownik nadal podlega limitowi 33 dni.
Przykład – pracownik kończy 50 lat w czerwcu 2026 roku
Pracownik ukończył 50 lat 15 czerwca 2026 roku.
W całym 2026 roku obowiązuje go limit 33 dni wynagrodzenia chorobowego.
Dopiero od 1 stycznia 2027 roku zastosowanie będzie miał limit 14 dni.
Przykład – pracownik skończył 50 lat w 2025 roku
Pracownica ukończyła 50 lat we wrześniu 2025 roku.
W 2026 roku ma już zastosowanie limit 14 dni wynagrodzenia chorobowego.
Od 15. dnia odpowiedniej niezdolności do pracy w tym roku przysługuje jej zasiłek chorobowy, o ile spełnia pozostałe warunki.
💰 5. Wynagrodzenie chorobowe – kiedy 80%, a kiedy 100%?
Wynagrodzenie chorobowe ustala się według stawki przewidzianej w art. 92 § 1 Kodeksu pracy.
Wynagrodzenie chorobowe 80%
Standardowa wysokość wynagrodzenia za czas choroby wynosi 80% podstawy.
Przepisy prawa pracy obowiązujące u danego pracodawcy mogą przewidywać świadczenie w wyższej wysokości.
Przykładowo regulamin wynagradzania może zapewniać pracownikom 100% wynagrodzenia za określone okresy zwykłej choroby.
Nie może natomiast skutecznie obniżyć ustawowej ochrony pracownika poniżej obowiązującego minimum.
Wynagrodzenie chorobowe 100%
Pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy:
- powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy;
- przypada w okresie ciąży;
- wynika z poddania się określonym badaniom dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo zabiegowi ich pobrania.
A co z wypadkiem przy pracy?
Wypadku przy pracy nie należy utożsamiać z wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.
W razie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową zastosowanie mogą mieć przepisy o zasiłku chorobowym z ubezpieczenia wypadkowego.
W odpowiednich przypadkach zasiłek wypadkowy wynosi 100% podstawy wymiaru i przysługuje na odrębnych zasadach, bez finansowania pierwszych 33 lub 14 dni jako wynagrodzenia chorobowego z art. 92 KP.
Tabela – wysokość wynagrodzenia chorobowego
| Powód niezdolności do pracy | Wysokość |
|---|---|
| Zwykła choroba | 80% |
| Choroba przypadająca w okresie ciąży | 100% |
| Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | 100% |
| Określone badania i zabiegi związane z dawstwem | 100% |
🧮 6. Jak obliczyć wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy krok po kroku?
Wynagrodzenie chorobowe oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
W typowym przypadku podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy.
Jeśli pracownik jest zatrudniony krócej, trzeba zastosować szczególne zasady przewidziane ustawą.
Krok 1. Ustal podstawę wynagrodzenia
Załóżmy, że pracownik otrzymuje od dłuższego czasu stałe wynagrodzenie 5000 zł brutto.
Nie występują dodatkowe premie ani inne składniki zmieniające podstawę.
Krok 2. Pomniejsz wynagrodzenie o 13,71%
W typowym przypadku odlicza się kwotę odpowiadającą składkom na ubezpieczenia społeczne finansowanym przez pracownika.
Obliczenie:
5000 zł × 13,71% = 685,50 zł.
Podstawa po pomniejszeniu:
5000 zł − 685,50 zł = 4314,50 zł.
Krok 3. Podziel podstawę przez 30
Miesięczna podstawa wynagrodzenia chorobowego jest dzielona przez 30.
4314,50 zł ÷ 30 = 143,82 zł.
Krok 4. Ustal dzienną stawkę 80% lub 100%
Przy zwykłej chorobie:
143,82 zł × 80% = 115,06 zł.
Przy prawie do wynagrodzenia chorobowego w wysokości 100%:
143,82 zł × 100% = 143,82 zł.
Krok 5. Pomnóż stawkę dzienną przez liczbę dni choroby
Jeżeli pracownik chorował przez 7 dni i za cały ten okres przysługuje wynagrodzenie chorobowe:
Wynagrodzenie chorobowe 80%:
115,06 zł × 7 = 805,42 zł
Wynagrodzenie chorobowe 100%:
143,82 zł × 7 = 1006,74 zł
W obydwu przypadkach są to kwoty brutto wynagrodzenia chorobowego za siedem dni.
Dlaczego dzielimy przez 30, a nie przez 31?
Przy ustalaniu dziennej podstawy świadczeń chorobowych stosuje się dzielnik 30, niezależnie od rzeczywistej liczby dni w miesiącu.
Inaczej jest z liczbą dni niezdolności do pracy, za które wynagrodzenie rzeczywiście przysługuje.
W takim przypadku uwzględnia się dni kalendarzowe odpowiedniego zwolnienia.
📊 7. Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe przy pensji 4806, 5000 i 6000 zł?
Porównajmy trzy przykładowe wynagrodzenia miesięczne.
Zakładamy, że pracownicy mają prawidłowo ustalone prawo do wynagrodzenia chorobowego, otrzymują stałą pensję i nie mają innych składników wpływających na podstawę.
| Miesięczna pensja brutto | Podstawa po 13,71% | 7 dni choroby – 80% | 7 dni choroby – 100% |
|---|---|---|---|
| 4806 zł | 4147,10 zł | 774,13 zł | 967,68 zł |
| 5000 zł | 4314,50 zł | 805,42 zł | 1006,74 zł |
| 6000 zł | 5177,40 zł | 966,42 zł | 1208,06 zł |
Wyniki pokazują, jak wysokość wynagrodzenia wpływa na kwotę chorobowego.
Ważne: to nie jest pełna wypłata za miesiąc. W miesiącu, w którym pracownik wykonywał także pracę, trzeba odrębnie ustalić należne wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca.
Co z premiami i dodatkami?
W rzeczywistych rozliczeniach podstawa może uwzględniać odpowiednie premie miesięczne, kwartalne i roczne.
Nie każdy składnik wynagrodzenia jest jednak traktowany identycznie.
Jeżeli składnik jest wypłacany pracownikowi również za okres pobierania świadczenia chorobowego, może nie podlegać uwzględnieniu w podstawie.
Znaczenie mają przepisy płacowe i faktyczne zasady wypłacania określonego składnika.
Szczegółowe wyliczenia podstawy wymiaru, w tym zasady dotyczące premii i dodatkowych składników wynagrodzenia, znajdziesz w poradniku Wysokość zasiłku chorobowego 2026 – jak obliczyć podstawę i kwotę?.
🧾 8. Jak obliczyć pensję za przepracowaną część miesiąca i chorobowe?
W miesiącu, w którym pracownik był częściowo niezdolny do pracy, może otrzymać dwa różne składniki:
- wynagrodzenie za pracę wykonaną w danym miesiącu;
- wynagrodzenie chorobowe za okres niezdolności do pracy.
W przypadku stałego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego stosuje się § 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy.
Przykład – pensja 5000 zł i 7 dni zwolnienia
Pracownik ma stałą pensję 5000 zł brutto. W październiku 2026 roku przez siedem dni kalendarzowych był niezdolny do pracy.
Zakładamy, że za cały okres choroby przysługuje mu 80% wynagrodzenia chorobowego.
Krok 1. Obliczenie pomniejszenia pensji zasadniczej
5000 zł ÷ 30 = 166,67 zł.
166,67 zł × 7 = 1166,69 zł.
Kwota pensji po pomniejszeniu wynosi:
5000 zł − 1166,69 zł = 3833,31 zł.
Krok 2. Obliczenie wynagrodzenia chorobowego
Podstawa po odliczeniu 13,71% wynosi 4314,50 zł.
Dzienna stawka wynagrodzenia chorobowego w wysokości 80% wynosi 115,06 zł.
Za siedem dni:
115,06 zł × 7 = 805,42 zł.
Krok 3. Ustalenie sumy brutto
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca: 3833,31 zł.
Wynagrodzenie chorobowe: 805,42 zł.
Razem: 4638,73 zł brutto
Przedstawione obliczenie wykorzystuje zaokrąglenie dziennej stawki pomniejszenia pensji do groszy przed przemnożeniem jej przez liczbę dni. Ostateczne rozliczenie należy przeprowadzić konsekwentnie według stosowanej metody i właściwych zasad zaokrąglania.
Całkowita kwota brutto nie jest równoznaczna z wypłatą netto. Wynagrodzenie za pracę i wynagrodzenie chorobowe podlegają odmiennym zasadom naliczania składek.
Dlaczego obliczenia pensji i chorobowego są odrębne?
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca oblicza się na podstawie stawki wynagrodzenia zasadniczego i odpowiedniego pomniejszenia za czas choroby.
Wynagrodzenie chorobowe opiera się natomiast na zasadach ustalania podstawy świadczeń chorobowych.
W praktyce podstawy tych dwóch działań mogą być różne, zwłaszcza gdy pracownik otrzymuje premie lub zmienne dodatki.
💳 9. Czy od wynagrodzenia chorobowego nalicza się składki ZUS i podatek?
Rozliczając listę płac, trzeba odróżnić wynagrodzenie za pracę od wynagrodzenia chorobowego.
Oba składniki mają inny charakter dla celów składkowych.
Składki emerytalne, rentowe i chorobowe
Wynagrodzenie chorobowe finansowane na podstawie art. 92 Kodeksu pracy co do zasady nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Nie nalicza się od niego również składki chorobowej na zasadach właściwych dla wynagrodzenia za wykonaną pracę.
Składka zdrowotna
Wynagrodzenie chorobowe stanowi natomiast podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W standardowym przypadku składka wynosi 9% odpowiedniej podstawy.
W odróżnieniu od wynagrodzenia chorobowego zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego nie jest objęty taką składką zdrowotną.
Podatek dochodowy
Wynagrodzenie chorobowe jest przychodem ze stosunku pracy i podlega zasadom opodatkowania właściwym dla tego rodzaju przychodu.
Wypłacając wynagrodzenie chorobowe wraz z wynagrodzeniem za przepracowaną część miesiąca, pracodawca uwzględnia odpowiednie zasady ustalania zaliczki na PIT.
Porównanie rozliczenia składek
| Rodzaj należności | Składki społeczne | Składka zdrowotna |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie za pracę | Co do zasady tak | Co do zasady tak |
| Wynagrodzenie chorobowe z art. 92 KP | Nie | Tak |
| Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego | Nie | Nie |
W praktyce prawidłowe rozliczenie wymaga także sprawdzenia pozostałych składników wypłaty i aktualnych przepisów dotyczących ubezpieczeń.
Szersze omówienie oskładkowania pensji i podziału składek między pracownika a pracodawcę znajdziesz w poradniku Składki ZUS od wynagrodzenia – zasady rozliczania w 2026 roku.
🔄 10. Kiedy wynagrodzenie chorobowe przechodzi w zasiłek chorobowy ZUS?
Po wykorzystaniu ustawowego limitu wynagrodzenia chorobowego dalsza niezdolność do pracy może być objęta zasiłkiem chorobowym.
W typowej sytuacji oznacza to:
- od 34. dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzowym – zasiłek chorobowy;
- od 15. dnia – zasiłek chorobowy dla pracownika objętego skróconym limitem.
Nie zawsze oznacza to, że pieniądze fizycznie wypłaca bezpośrednio ZUS.
W przypadku pracodawców będących płatnikami zasiłków mogą oni wypłacać zasiłek z funduszu ubezpieczeń społecznych.
Przykład – 40 dni ciągłej niezdolności do pracy
Pracownik objęty limitem 33 dni nie chorował wcześniej w 2026 roku.
Otrzymał zwolnienie lekarskie na 40 dni.
Rozliczenie:
- pierwsze 33 dni – wynagrodzenie chorobowe;
- kolejne 7 dni – zasiłek chorobowy, jeśli spełnione są warunki do jego wypłaty.
Co oznacza przejście na zasiłek dla listy płac?
Pracodawca powinien prawidłowo ustalić dzień, w którym kończy się okres wynagrodzenia chorobowego i rozpoczyna okres zasiłku.
Należy następnie zastosować odpowiednie zasady rozliczenia i wykazać świadczenia w dokumentacji płacowej oraz ubezpieczeniowej.
Nie wolno traktować obu należności jako jednego, identycznie oskładkowanego składnika.
Szczegółowe informacje o warunkach prawa do zasiłku, długości okresu zasiłkowego i procedurze dokumentacyjnej znajdziesz w artykule Zasiłek chorobowy ZUS 2026 – zasady, okresy wypłaty i wniosek.
🏢 11. Czy zmiana pracodawcy lub nowy rok odnawiają limit chorobowego?
Limit 33 lub 14 dni ustala się dla pracownika w ramach roku kalendarzowego.
W związku z tym trzeba uwzględniać odpowiednie okresy niezdolności do pracy także wtedy, gdy pracownik w ciągu roku zmienił pracodawcę.
Zmiana pracodawcy w trakcie roku
Pracownik wykorzystał u poprzedniego pracodawcy 20 dni wynagrodzenia chorobowego.
W lipcu 2026 roku rozpoczął pracę w nowej firmie.
Jeżeli ma zastosowanie podstawowy limit 33 dni, u nowego pracodawcy pozostało mu 13 dni wynagrodzenia chorobowego do wykorzystania w 2026 roku.
Nie otrzymuje automatycznie nowego limitu 33 dni tylko dlatego, że zmienił pracę.
Równoległe zatrudnienie u dwóch pracodawców
Podobną ostrożność trzeba zachować przy równoczesnym zatrudnieniu w kilku firmach.
Przy ustalaniu rocznego limitu trzeba uwzględniać odpowiednie okresy wypłaty wynagrodzenia chorobowego, zgodnie z zasadami dotyczącymi kilku tytułów pracowniczych.
Nie można przyjąć, że każdy pracodawca ma zawsze do dyspozycji całkowicie niezależne 33 dni wynagrodzenia chorobowego.
Czy od 1 stycznia limit zawsze zaczyna się od nowa?
Nowy rok kalendarzowy ma istotne znaczenie dla limitu wynagrodzenia chorobowego, ale trzeba uwzględnić szczególną zasadę dotyczącą nieprzerwanej choroby na przełomie roku.
Jeżeli 31 grudnia pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, od 1 stycznia nadal może otrzymywać wynagrodzenie chorobowe w ramach limitu obowiązującego w nowym roku.
Jeżeli natomiast 31 grudnia pobiera już zasiłek chorobowy za nieprzerwaną niezdolność, od 1 stycznia nadal przysługuje zasiłek za dalszy nieprzerwany okres tej niezdolności.
Wniosek: samo nadejście 1 stycznia nie zawsze oznacza zmianę rodzaju wypłacanego świadczenia na wynagrodzenie chorobowe.
⚠️ 12. Kiedy wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje?
Pracodawca nie jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia chorobowego w każdej sytuacji, w której pracownik posiada zaświadczenie lekarskie.
Art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy odsyła do przypadków, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego.
Brak wymaganego okresu wyczekiwania
Jeżeli pracownik nie spełnia warunków dotyczących okresu ubezpieczenia i nie ma zastosowania ustawowy wyjątek, może nie uzyskać prawa do wynagrodzenia chorobowego za dany okres.
Praca zarobkowa podczas zwolnienia
Wykonywanie pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego lub wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem może prowadzić do utraty prawa do świadczenia zgodnie z ustawą zasiłkową.
W 2026 roku należy uwzględniać aktualne przepisy dotyczące wykonywania pracy zarobkowej oraz kontroli zwolnień lekarskich.
Choroba spowodowana nadużyciem alkoholu
Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu, przepisy przewidują brak prawa do świadczenia za pierwszych pięć dni takiej niezdolności.
Inne ustawowe wyłączenia
Przepisy przewidują także inne sytuacje, w których świadczenie nie przysługuje, na przykład w określonych okresach pozbawienia wolności albo wtedy, gdy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia na odrębnej podstawie.
Każdy przypadek wymaga ustalenia właściwego stanu faktycznego i podstawy prawnej.
📋 13. Wynagrodzenie chorobowe – obowiązki działu kadr i płac
Dział kadr i płac powinien prowadzić dokumentację pozwalającą ustalić, czy wynagrodzenie chorobowe zostało prawidłowo naliczone i wypłacone.
Sprawdzenie prawa do wynagrodzenia
Najpierw należy zweryfikować tytuł ubezpieczenia, okres wyczekiwania oraz przyczynę niezdolności do pracy.
Ustalenie wykorzystanych dni
Należy sprawdzić, ile dni wynagrodzenia chorobowego pracownik wykorzystał już w roku kalendarzowym.
Istotne są informacje dotyczące wcześniejszego zatrudnienia, równoległych stosunków pracy oraz poprzednich okresów niezdolności do pracy.
Ustalenie podstawy wynagrodzenia
Trzeba zgromadzić odpowiednie dane płacowe i ustalić wynagrodzenie stanowiące podstawę naliczenia chorobowego.
Przy tym należy uwzględnić:
- okres 12 miesięcy poprzedzających chorobę;
- odpowiednie składniki wynagrodzenia;
- premie i dodatki;
- niepełne miesiące zatrudnienia;
- usprawiedliwione nieobecności;
- ewentualną zmianę wymiaru etatu.
Prawidłowe naliczenie listy płac
W miesiącu obejmującym chorobę należy odrębnie ustalić wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca oraz wynagrodzenie chorobowe.
Oba składniki wymagają odpowiedniej kwalifikacji składkowej i podatkowej.
Dokumentacja i raporty ZUS
Pracodawca powinien prawidłowo wykazać okres i kwotę wynagrodzenia chorobowego w dokumentach rozliczeniowych.
W odpowiednich sytuacjach stosuje się raporty ZUS RSA, z kodem świadczenia lub przerwy właściwym dla wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy.
Przed przekazaniem dokumentów należy sprawdzić obowiązujące instrukcje ZUS oraz zgodność danych z ewidencją nieobecności i listą płac.
💡 14. Porada eksperta – gdzie najczęściej pojawiają się błędy?
Najbardziej ryzykowne są rozliczenia pracowników, którzy zmienili pracodawcę, ukończyli 50 lat, otrzymują zmienne składniki wynagrodzenia albo chorują na przełomie roku.
W takich sytuacjach błędy wynikają często nie z samego działania matematycznego, lecz z przyjęcia niewłaściwych danych.
Przed naliczeniem wynagrodzenia chorobowego warto sprawdzić:
- Czy pracownik ma prawo do świadczenia.
- Czy obowiązuje limit 33 czy 14 dni.
- Czy poprawnie ustalono rok zastosowania krótszego limitu po ukończeniu 50 lat.
- Czy uwzględniono okresy choroby u poprzednich pracodawców.
- Czy choroba przypada na przełomie roku kalendarzowego.
- Czy właściwie ustalono podstawę z odpowiednich miesięcy.
- Czy prawidłowo potraktowano premie i dodatki.
- Czy zastosowano stawkę 80% albo 100%.
- Czy odrębnie naliczono pensję za przepracowaną część miesiąca.
- Czy wynagrodzenie chorobowe poprawnie wykazano w rozliczeniach składkowych.
Wskazówka praktyczna: przy zatrudnieniu nowego pracownika warto przeanalizować informacje ze świadectwa pracy dotyczące okresów niezdolności do pracy, za które wypłacono wynagrodzenie chorobowe.
Nie należy przyjmować, że nowy pracodawca zawsze rozpoczyna naliczanie pełnych 33 albo 14 dni od zera.
🧩 15. Case study – trzy sytuacje z praktyki kadr i płac
Przypadek 1. Pracownik kończy 50 lat w 2026 roku
Stan faktyczny: pan Adam kończy 50 lat w maju 2026 roku.
W czerwcu zachorował i otrzymał zwolnienie na 20 dni. Wcześniej nie korzystał z wynagrodzenia chorobowego w tym roku.
Problem: czy pracodawca płaci wynagrodzenie chorobowe tylko za 14 dni?
Rozwiązanie: nie. Skrócony limit zacznie obowiązywać dopiero od 2027 roku.
W 2026 roku nadal stosuje się limit 33 dni.
Jeżeli pracownik spełnia pozostałe warunki, za całe 20 dni przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe.
Wniosek: ukończenie 50 lat w trakcie roku nie powoduje natychmiastowego skrócenia limitu.
Przypadek 2. Pracownica zmieniła pracodawcę
Stan faktyczny: pani Monika ma 40 lat. U poprzedniego pracodawcy wykorzystała 25 dni wynagrodzenia chorobowego w 2026 roku.
Od sierpnia rozpoczęła zatrudnienie w nowej firmie.
We wrześniu otrzymała kolejne zwolnienie lekarskie na 12 dni.
Problem: za ile dni nowy pracodawca powinien wypłacić wynagrodzenie chorobowe?
Rozwiązanie: do limitu 33 dni pozostało 8 dni.
Pracodawca wypłaci wynagrodzenie chorobowe za 8 dni, a za pozostałe 4 dni może przysługiwać zasiłek chorobowy, przy spełnieniu odpowiednich warunków.
Wniosek: zmiana pracodawcy nie powoduje rozpoczęcia nowego pełnego limitu wynagrodzenia chorobowego w tym samym roku.
Przypadek 3. Wynagrodzenie 5000 zł i 7 dni choroby
Stan faktyczny: pani Katarzyna jest zatrudniona na pełnym etacie i otrzymuje stałą pensję 5000 zł brutto.
W październiku 2026 roku była niezdolna do pracy przez 7 dni kalendarzowych.
Problem: jak obliczyć należności brutto?
Rozwiązanie: przy przyjętych uproszczonych założeniach podstawa wynagrodzenia chorobowego po odliczeniu 13,71% wynosi 4314,50 zł.
Stawka dzienna 80% wynosi 115,06 zł.
Wynagrodzenie chorobowe za siedem dni wynosi 805,42 zł brutto.
Wynagrodzenie zasadnicze za przepracowaną część miesiąca, z zastosowaniem zaokrąglonej stawki dziennego pomniejszenia, wynosi 3833,31 zł.
Łącznie: 4638,73 zł brutto.
Wniosek: wynagrodzenie za pracę i wynagrodzenie chorobowe wymagają osobnego naliczenia, mimo że są wypłacane na jednej liście płac.
✅ 16. Checklista – prawidłowe naliczenie wynagrodzenia chorobowego
Prawo do wynagrodzenia
☐ 1. Sprawdziłem podstawę zatrudnienia pracownika.
☐ 2. Zweryfikowałem okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.
☐ 3. Ustaliłem, czy obowiązuje okres wyczekiwania.
☐ 4. Sprawdziłem przyczynę niezdolności do pracy.
Limit 33 albo 14 dni
☐ 5. Ustaliłem właściwy roczny limit.
☐ 6. Sprawdziłem datę ukończenia 50 lat.
☐ 7. Uwzględniłem wcześniejsze okresy choroby w roku.
☐ 8. Zweryfikowałem okresy choroby u poprzednich pracodawców.
☐ 9. Sprawdziłem zasady przy niezdolności trwającej na przełomie roku.
Obliczenie kwoty
☐ 10. Ustaliłem odpowiednią podstawę wymiaru.
☐ 11. Zweryfikowałem właściwe składniki pensji.
☐ 12. Prawidłowo uwzględniłem składki finansowane przez pracownika.
☐ 13. Obliczyłem stawkę dzienną.
☐ 14. Zastosowałem stawkę 80% albo 100%.
☐ 15. Pomnożyłem dzienną stawkę przez właściwą liczbę dni.
Lista płac i ZUS
☐ 16. Odrębnie ustaliłem pensję za przepracowaną część miesiąca.
☐ 17. Sprawdziłem rozliczenie składek społecznych i zdrowotnej.
☐ 18. Zweryfikowałem naliczenie podatku dochodowego.
☐ 19. Ustaliłem moment przejścia z wynagrodzenia chorobowego na zasiłek.
☐ 20. Sprawdziłem dokumentację i dane przekazywane do ZUS.
❓ 17. Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Ile dni wynagrodzenia chorobowego przysługuje w 2026 roku?
Co do zasady 33 dni w roku kalendarzowym. U pracowników objętych skróconym limitem po ukończeniu 50 lat wynagrodzenie chorobowe przysługuje przez 14 dni.
Czy limit 14 dni obowiązuje od dnia 50. urodzin?
Nie. Skrócony limit obowiązuje od następnego roku kalendarzowego po roku ukończenia 50 lat. W roku 50. urodzin stosuje się jeszcze limit 33 dni.
Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe w 2026 roku?
Standardowo wynosi 80% podstawy. W określonych przypadkach, między innymi podczas choroby w okresie ciąży albo po wypadku w drodze do pracy, wynosi 100%.
Kto płaci wynagrodzenie za pierwsze 33 dni choroby?
Wynagrodzenie chorobowe z art. 92 Kodeksu pracy finansuje pracodawca z własnych środków, o ile pracownik spełnia warunki prawa do świadczenia.
Czy wynagrodzenie chorobowe przysługuje za soboty i niedziele?
Tak. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje za każdy dzień odpowiedniej niezdolności do pracy, także za dni wolne od pracy.
Jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe przy pensji 5000 zł?
Przy stałej pensji 5000 zł brutto i uproszczonych założeniach podstawa po odliczeniu 13,71% wynosi 4314,50 zł. Dzienna stawka 80% wynosi 115,06 zł brutto.
Czy chorobowe w ciąży wynosi 100%?
Tak. Za czas niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru, w ramach odpowiedniego limitu.
Czy zmiana pracodawcy odnawia limit 33 dni?
Nie. Do limitu wynagrodzenia chorobowego w roku kalendarzowym uwzględnia się odpowiednie okresy choroby także u poprzednich pracodawców.
Od którego dnia pracownik dostaje zasiłek chorobowy?
Co do zasady od 34. dnia odpowiedniej niezdolności do pracy w roku kalendarzowym albo od 15. dnia u pracowników objętych krótszym limitem wynagrodzenia chorobowego.
Czy od wynagrodzenia chorobowego nalicza się składki społeczne?
Co do zasady nie nalicza się składek emerytalnych, rentowych i chorobowej od wynagrodzenia chorobowego z art. 92 KP. Wynagrodzenie to podlega natomiast odpowiednim zasadom ubezpieczenia zdrowotnego i opodatkowania.
Czy chorobowe wlicza się do okresu zasiłkowego 182 dni?
Tak. Do okresu zasiłkowego wlicza się także odpowiednie dni niezdolności do pracy, za które pracownik otrzymywał wynagrodzenie chorobowe.
Czy w nowym roku limit chorobowego zawsze rozpoczyna się od początku?
Nie w każdej sytuacji. Jeśli nieprzerwana niezdolność do pracy trwa na przełomie roku, znaczenie ma to, czy 31 grudnia pracownik otrzymywał wynagrodzenie chorobowe, czy zasiłek chorobowy.
📌 18. Podsumowanie – wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w 2026 roku
Wynagrodzenie chorobowe jest świadczeniem finansowanym przez pracodawcę na zasadach wynikających z art. 92 Kodeksu pracy.
Standardowo przysługuje przez pierwsze 33 dni odpowiedniej niezdolności do pracy w roku kalendarzowym.
U pracowników objętych skróconym limitem po ukończeniu 50 lat okres ten wynosi 14 dni, przy czym stosuje się go od następnego roku kalendarzowego po roku ukończenia 50 lat.
Wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru, natomiast w szczególnych przypadkach 100%.
Do prawidłowego rozliczenia konieczne jest ustalenie podstawy, liczby dni choroby, wcześniejszych okresów niezdolności do pracy oraz odrębne naliczenie wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca.
Należy również pamiętać o odmiennych zasadach naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego.
Najważniejsza zasada: nie każda niezdolność do pracy jest finansowana przez ZUS. Pierwsze 33 albo 14 dni odpowiedniej choroby pracownika finansuje pracodawca, a dopiero po wykorzystaniu właściwego limitu dalsza wypłata może nastąpić w formie zasiłku chorobowego.
- Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w szczególności art. 92.
- Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
- Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy, w szczególności § 11.
- Państwowa Inspekcja Pracy – wynagrodzenie za czas choroby.
- ZUS – prawo do zasiłku i wynagrodzenie chorobowe.
- ZUS – podstawa wymiaru świadczeń chorobowych dla pracowników.
- ZUS – podstawa wymiaru składki zdrowotnej.
- Gov.pl – minimalne wynagrodzenie w 2026 roku.
Stan prawny: 13 października 2026 roku. Przykłady naliczeń mają charakter poglądowy i dotyczą przedstawionych założeń. Rzeczywistą wysokość należności należy ustalać zgodnie z dokumentacją płacową i obowiązującymi przepisami.
Komentarze