Odpowiedzialność porządkowa pracownika

Odpowiedzialność porządkowa pracownika

Jeżeli pracownik w sposób zawiniony nie wykonuje należycie swoich obowiązków, to pracodawca ma prawo pociągnąć go do odpowiedzialności na zasadach, które określa Kodeks pracy.

Uwaga! Przepisy, które regulują zasady odpowiedzialności porządkowej mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że pracodawca nie ma prawa rozszerzyć katalogu przewinień, które uzasadnią nałożenie określonej kary na pracownika oraz nie może on stosować innych kar niż te, które są przewidziane w art. 108 kp.

Jeżeli pracownik nie przestrzega ustalonej organizacji oraz porządku w procesie pracy, przepisów BHP, przepisów przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania przybycia oraz obecności w pracy, a także usprawiedliwiania nieobecności w pracy, to pracodawca ma prawo zastosować wobec niego:

• karę upomnienia,
• karę nagany.

A, gdy pracownik nie przestrzega przepisów BHP lub przepisów przeciwpożarowych, opuszcza miejsce pracy bez usprawiedliwienia, stawia się w pracy w stanie nietreściwości lub spożywa alkohol w czasie pracy, to pracodawca ma prawo zastosować również karę pieniężną.

Uwaga! Kara pieniężna za jedno przewinienie, a także za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności pracownika nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia za pracę. Łącznie kary pieniężne nie mogą przekroczyć dziesiątej części wynagrodzenia  za pracę, które przypada pracownikowi do wypłaty.

Wpływy z kar pieniężnych pracodawca przeznacza na poprawę warunków BHP.
Pracodawca może zastosować karę w ciągu 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego oraz nie później niż 3 miesiące od dopuszczenia się tego naruszenia.

Uwaga! Pracodawca po upływie tych terminów nie może zastosować kary. 

Warunkiem, który musi być spełniony by móc nałożyć karę jest uprzednie wysłuchanie pracownika, a gdy nie ma takiej możliwości w związku z jego nieobecnością pracy, bieg 2-tygodniowego terminu nałożenia kary nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia, w którym pracownik stawi się w pracy.

Pracodawca powiadamia pracownika o nałożeniu kary na piśmie. Informuje go o rodzaju naruszonych obowiązków pracowniczych, dacie dopuszczenia się tego naruszenia, a także o prawie  zgłoszenia sprzeciwu oraz terminie jego wniesienia.

Uwaga! Opis zawiadomienia należy złożyć do akt osobowych pracownika.

Gdy zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, to pracownik ma prawo wnieść sprzeciw do pracodawcy w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu.

Naruszenie przepisów to np:

• wykazanie braku faktycznej podstawy do wymierzenia kary lub naruszeniu trybu stosowania kar porządkowych (np. niewysłuchanie pracownika przed nałożenie kary).
• W przepisach nie jest określona forma, w jakiej pracownik powinien zgłosić sprzeciw wobec zastosowanej kary.

Uwaga! Dlatego by wykazać, że został dotrzymany ustawowy termin dla jego wniesienia sprzeciw należy wnieść na piśmie.

O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu zadecyduje pracodawca, gdy rozpatrzy stanowisko reprezentującej pracownika  zakładowej organizacji związkowej, gdy taka go reprezentuje.

Uwaga! Jeżeli pracodawca nie odrzuci sprzeciwu w ciągu 14 dni od jego wniesienia, to będzie to oznaczać że został on uwzględniony.

Gdy pracodawca odrzuci sprzeciw oraz, gdy zostanie przekroczony termin jego wniesienia, pracownik ma prawo, w ciągu 14 dni od otrzymania stosownego zawiadomienia, wystąpić do sądu pracy z powództwem o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.

Jeżeli pracodawca uwzględni sprzeciw lub sąd pracy wyda orzeczenie o uchyleniu kary, kara uważana jest za niebyłą,  a odpis zawiadomienia o ukaraniu należy usunąć z akt pracownika. 

W przypadku kary pieniężnej pracodawca ma obowiązek zwrócić pracownikowi równowartość nałożonej kary. W pozostałych przypadkach wspomniany skutek następuje, gdy pracownik przepracuje nienagannie rok.

Uwaga! Pracodawca może też z własnej inicjatywy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, uznać karę za niebyłą przed upływem tego terminu.      

Jak napisać sprzeciw od kary porządkowej?

Dane pracownika – w lewym górnym rogu kartki wpisz swoje imię, nazwisko, i pełnione stanowisko. Adresu nie musisz podawać, bo znajduje się on w aktach osobowych.

Data, miejscowość, nazwa zakładu pracy – w prawym górnym rogu kartki wpisz nazwę miejscowości oraz datę złożenia sprzeciwu. Niżej podaj nazwę zakładu pracy i jego adres. Nie musisz podawać nazwiska pracodawcy.

Wyrażony sprzeciw od kary porządkowej – pismo zacznij od oświadczenia, że nie zgadzasz się z nałożoną na Ciebie karą. Warto powołać się na art. 112 &1 kodeksu pracy (jest to przepis pozwalający pracownikowi na odwoływanie się od kar porządkowych – upomnienia, nagany).

Uzasadnienie sprzeciwu od kary porządkowej – sprzeciw musisz uzasadnić, by pracodawca mógł mieć podstawy do cofnięcia nałożonej kary, a więc opisz okoliczności, które były powodem ukarania przez pracodawcę, Warto podać nazwiska pracowników, którzy mogą potwierdzić Twoją opinię.

Prośba o wykreślenie kary porządkowej – pismo zakończ prośbą do pracodawcy o usunięcie z Twoich akt pracowniczych informacji o ukaraniu karą porządkową.

Podpis – na końcu pismo musisz podpisać. W przypadku pisma na komputerze, zrób to odręcznie. Możesz też całe pismo napisać odręcznie.

Wzór sprzeciwu pracownika od wymierzonej kary porządkowej