Umowy cywilnoprawne
Innymi prawnie dopuszczalnymi formami świadczenia pracy poza stosunkiem pracy są tzw. umowy cywilnoprawne np. umowa o dzieło, umowa zlecenie.Wykonując pracę na podstawie takiej umowy nie posiada się statusu pracownika w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, a więc nie są do niej stosowane przepisy prawa pracy, które dotyczą m.in. czasu pracy, czy urlopów wypoczynkowych.
Pamiętaj ! W sprawach nieuregulowanych w umowie, która została między stronami, zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego.
Umowa o dzieło
Umowa o dzieło jest umową, na mocy której osoba, która jest wykonawcą zobowiązuje się wykonać określone dzieło na rzecz osoby zamawiającej. Umowa o dzieło jest tzw. umową rezultatu, w przeciwieństwie do umowy o pracę, gdzie pracownik zobowiązuje się do starannego działania, a prawo do wynagrodzenia nie jest zależne od wyników pracy.Pamiętaj ! Warunkiem otrzymania wynagrodzenia jest prawidłowe wykonanie dzieła oraz w sposób zgodny z umową.Osoba, która wykonuje dzieło nie podlega poleceniom osoby zamawiającej, co do czasu, miejsca oraz sposobu jego wykonania. Nie musi być również zobowiązany do osobistego wykonania dzieła.
Umowa zlecenie
Osoba, która przyjmuje zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla osoby, która daje zlecenie (zleceniodawca). Umowa zlecenie jest umową starannego działania, ale w przeciwieństwie do umowy o pracę może być nieodpłatna.Pamiętaj ! Umowa zlecenie może nie przewidywać wypłaty wynagrodzenia za wykonane czynności.Osoba, która przyjmuje zlecenie może samodzielnie decydować o sposobie wykonania zlecenia i w określonych przypadkach ma prawo powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej.
Pamiętaj ! O rodzaju zawartej umowy, która będzie podstawą świadczonej pracy decydują strony. Trzeba pamiętać o tym, że jeżeli praca będzie wykonywana w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, to zawarcie umowy cywilnoprawnej zamiast umowy o pracę jest naruszeniem obowiązujących przepisów.Pracodawca zawierający umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 kp powinna być zawarta umowa o pracę, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności z tytułu popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Jest to zagrożone karą grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł.
Decydujący wpływ na to, czy mamy do czynienia ze stosunkiem pracy ma nie nazwa umowy zawartej między stronami, lecz warunki w jakich faktycznie jest świadczona praca.
Jeżeli pracownik ma wątpliwości, czy charakter świadczonej przez niego pracy odpowiada zawartej umowy, powinien zwrócić się o pomoc do inspektora pracy, który w razie ustalenia, że wbrew zawartej umowie cywilnoprawnej, pracownik wykonuje pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, może wnieść do sądu pracy powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy.
Komentarze